Vatan Kırım ve Türklük uğrunda bir ömür: Müstecib Ülküsal'ın vefatının 26'ncı yıl dönümü

Diaspora
Ayyıldız Huri Kaptan
10 Ocak 2022, 14:49
Ayyıldız Huri Kaptan
10 Ocak 2022, 14:49

Emel Dergisi ve Emel Kırım Vakfının kurucusu, ömrünü Kırım ve Kırım Türklerinin milli davası ve milli hakları için mücadele ile geçmiş Müstecib Ülküsal’ın vefatının 26’ıncı yıl dönümü kaydediliyor. Müstecib Ülküsal rahmetle yad edilmeye devam ediyor.

Vatan Kırım’ı terketmek zorunda kalan binlerce Kırım Tatar ailesinden birinin çocuğu olarak Romanya’nın Mangalya kasabası Azaplar köyünde 15 Şubat 1899’da dünyaya gelen Kırım Tatar halkının milli mücadelesinin büyük yolbaşçılarından Av. Müstecib Ülküsal’ın vefatının üzerinden 26 yıl geçti. Ömrünü Kırım ve Kırım Türklerinin milli davası ve milli hakları için mücadeleye adayan Müstecib Ülküsal rahmetle anılmaya devam ediyor.

Emel Dergisi ve Emel Kırım Vakfının kurucusu, ömrünü Kırım ve Kırım Türklerinin milli davası ve milli hakları için mücadele ile geçirmiş Müstecib Ülküsal, vefatının 26. yıl dönümünde de unutulmadı. Emel Kırım Vakfı, Ülküsal’ın vefat yıl dönümü dolayısıyla anma mesajı yayımladı. Emel Kırım Vakfının anma mesajında, “Vatan Kırım ve Türklük uğrunda bir ömür: Müstecib Ülküsal (1889-10 Ocak 1996) Emel Dergimizin kurucusu, vatan hizmetkarı, Emelci büyüğümüz Müstecib Ülküsal’ı rahmetle anıyoruz. Ruhu şad olsun.” ifadelerine yer verildi.

MÜSTECİB ÜLKÜSAL KİMDİR?

Kırım Tatar halkının milli mücadelesinin büyük yolbaşçısı Av. Müstecib Ülküsal, Vatan Kırım’ı terketmek zorunda kalan binlerce Kırım Tatar ailesinden birinin çocuğu olarak Romanya’nın Mangalya kasabası Azaplar köyünde 15 Şubat 1899’da dünyaya geldi.

Kırım Türklerinin 1917’de Kırım’da İstiklâllerini ilan ederek Kırım Ahali Cumhuriyeti’ni kurmaları üzerine, 1918 yılında Kırım’a bir gemiyle gizlice giderek, Kırım Türklerinin Milli Mücadelesine fiili olârak katılan Müstecib Ülküsal, Akyar’da (Sevastopol) tutuklanmış, Kurultay Hükümeti yetkililerince kurtarıldıktan sonra iki yıl, önce Kaytmaz Ağa sonra Fotisala köylerinde öğretmenlik yaptı. 1920 yılında Bolşeviklerin Kırım’ı işgal etmeleri üzerine Kırım’ı terketmek zorunda kaldı.

Lise tahsilini İstanbul’da tamamladıktan sonra Romanya’ya dönmüş 1926 yılında Bükreş’te Hukuk Fakültesini bitirmiştir. Talebeliği zamanında Romanya’da çıkan Türkçe gazetelere makaleler yazarak Türklere milliyetçi bir ruh verme çabalarını, arkadaşlarıyla birlikte kurduğu “Tonguç” cemiyetinin faaliyetleriyle bu çabalarını yaygınlaştırmaya gayret etti.

1 Ocak 1930 yılında Romanya’da 10 idealist arkadaşıyla, EMEL Dergisi’ni yayımlamaya başladı. Kırım Kurultay hükümeti Dışişleri bakanı ve Kırım Millî Merkezi başkanı Cafer Seydahmet Kırımer’in isteğiyle Kırım İstiklal Davasının resmi yayın organı olan EMEL Dergisini 1941 yılında, Almanların Dobruca’ya gelmeleri üzerinde kapatmak zorunda kalarak Türkiye’ye göç etti.

II.Dünya Savaşı esnasında Kırım Milli Merkezi’nin kararıyla, arkadaşı Edige Kırımal ile birlikte, Almanlara esir düşen soydaşlarına yardımcı olmak, Sovyet işgalinden kurtulan Alman işgali altına giren Kırım’da Kırım Türklerinin bir devlet kurabilmesi imkanlarını araştırmak üzere Almanya’ya gitmiştir. 1942 yılında Türkiye’ye dönerek, 1976 yılına kadar fiili olarak avukatlık yaparak geçimini temin etmişti.

Cafer Seydahmet Kırımer’in rahatsızlığı sebebiyle Kırım Millî Merkezi’nin başkanlığını 1955 yılından itibaren vekâleten, 1960 yılında Kırımer’in ölümüyle bilfiil yürütmeye başladı.

1960 yılından sonra Türkiye’de yeniden yayınlanmaya başlayan EMEL Dergisi’nin başyazarlığını gözlerinin rahatsızlandığı 1986 yılına kadar yürüten Müstecib Ülkusal, arkadaşlarıyla birlikte 1986 yılında EMEL KIRIM Türk Kültürünü Araştırma ve Tanıtma Vakfı’nı kurdu.

“Dobruca ve Türkler”, “Kırım Türk-Tatarları”, “II.Dünya Savaşında 1941-42 Berlin Hatıraları ve Kırım’ın Kurtuluş Davası”, “Dobruca’daki Kırım Türklerinde Atasözleri ve Deyimler” adlı eserleri kaleme alan Müstecib Ülküsal, “Gagauzların Aslı” ve “Üç Bozkırlı Atilla-Cengiz-Timur” adlı eserlerinin Türkçeye tercüme etti.

Ülküsal, 97 yaşında 10 Ocak 1996’da İstanbul’da vefat etti.