Tarayıcınız güncel değil

Site Javascript ve Cookies desteği gerektiriyor

Siteden en iyi şekilde yararlanmak için aşağıdaki tarayıcılardan birini indirip kurun:

MENÜ
Follow us
29 Mayıs 2022 - 02:13
#
08 Mart 2022, 20:59

Rusya'nın ikinci adamları: Lavrov ve Şoygu

Prof. Dr. Sezai ÖzçelikÇankırı Karatekin Üniversitesi, Uluslararası İlişkiler Bölümü öğretim üyesi.sezaiozcelik@qha.com.tr

11-13 Mart 2022 tarihleri arasında dünyanın gözü kulağı Dışişleri Bakanımız Mevlüt Çavuşoğlu’nun ev sahipliğinde Ukrayna Dışişleri Bakanı Kuleba ile Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov arasındaki görüşmeye çevrilecek. Bu görüşme öncesi Rusların imparatorluk, Sovyetler Birliği ve günümüze kadar tarihte üç önemli Dışişleri Bakanı arasına giren Lavrov’u mercek altına almak yerinde olacaktır. Lavrov’un dini ve imanı, Rus devletidir.

Rusya tek adam rejimi yani Putin Rusyası olsa da arka planda ikinci adamlar Rus politikasına yön vericilerdir. 2004’ten beri Rus Dışişleri Bakanı olan Tiflis doğumlu Ermeni babadan ve Gürcistanlı Rus anneden Sergey Viktoroviç Lavrov ve 2012’den beri Rus Savunma Bakanı olan babası Tuva Türkü annesi Rus olan Sergey Şoygu. Rus tarihinde Lavrov gibi uzun süreli dışişleri bakanı olan ve Rus dış politikasını yönlendiren iki kişi bulunmakta. Birincisi, Rusya İmparatorluğu Dışişleri Bakanı Prens Aleksandr Gorçakov 1856 Kırım Savaşı sonrası 25 yıl boyunca 1882’ye kadar görev yapmıştır. Rus Çarı’nın imparatorluğu Kırım Savaşı’nı bitiren 1859 Paris Antlaşması ile Osmanlı Türkleri tarafından durdurulduktan sonra Gorçakov’un yeni atanan dışişleri bakanı olarak şu ünlü sözü söylediği belirtilir:

“Hayır, Rusya somurtmuyor ve kızgın değil. Sadece kendi kendisine odaklanıyor.“

Yani Sovyetler Birliği yıkıldıktan sonra aslında Rusya kızgın değilmiş odaklanarak 2014 Kırım İşgali ve 2022 Ukrayna Savaşı’na odaklanmış. Çünkü Yeltsin dönemi dışişleri bakanı olan Primakov Gorçakov’u konuşmalarında kullandığı gibi onun hakkında uzun bir makale yazmıştı. İkincisi, 1957-1985 yılları arasında Sovyetler Birliği Dışişleri Bakanı olan Andrey Gromiko. Lavrov 4 dil biliyor. İngilizce, Fransızca ve Singalaca (Sri Lanka’da iken öğrenmiştir) ve Dhivehl (Maldivlerin resmi dili). Lavrov’un çalıştığı Amerikan Dışişleri Bakanları John Kerry, Hillary Clinton, Condolezza Rice, Colin Powell, Rex Tillerson, Mike Pompeo ve son olarak Antony Blinken.   

Tek adam yönetimin olduğu yerde Lavrov’un ne kadar etkili olduğu tartışma konusu değil artık. Günde 1,5 paket sigara içmesi ile tanınıyor. 2003 yılında Dışişleri Bakanı olmadan önce Rusya’nın BM Büyükelçisi iken BM Genel Sekreteri olan Kofi Annan’nın BM binasında uygulamaya başladığı sigara içme yasağını şu alaycı tavrıyla delen diplomat:

“BM binası üye ülkelerin tamamına ait. Genel Sekreter ise yalnızca binanın kiralanmış yöneticisi.” 

Batılı başkentlerde “Bakan Nyet” (Minister Nyet) lakabıyla anılıyor. Bir sigara bitmeden ikincisini yakan sigara tiryakisi olan Lavrov’un bir diğer lakabı ise “Dr. No”. Çok iyi viski içici, çok hızlı kendini şarj edebilen, acımasız ve akıllı müzakereci. Aslında kendisi demokrasi ve Batılı değerleri (insan hakları, hukukun üstünlüğü) hor gören ve Rusya’yı Batı’ya pazarlayan ana propagandist birisi. 22 yıldır Rus diplomasisinde yer almış ve Soğuk Savaş döneminden beri Sovyet ve Rus dışişleri bakanlığı koridorlarını biliyor. Lavrov’un ilk dönemlerinde Batılı diplomatlar arasında özellikle Amerikalı diplomat John Kerry ile sıcak ilişkiler kurduğu biliniyor. 1994-2004 yılları arasında BM Rusya Temsilcisi olarak kariyer diplomat olduğunu göstermiştir. Fakat o zaman bile BM Genel Sekreteri’ne kafa tutmuştu. Basın toplantılarında fotoğrafçılar ve kameramanlara karşı çabuk sinirlediği kameralar önünde onlara küfür ettiği biliniyor. 2015 yılında gazetecilere mikrofonu açık iken “F*cking Morons” demişliği var.

Antalya Diplomasi Forumu’nda kameraman ve muhabirlere tavrını göreceğiz. İskoç viskisi içmeyi seven Lavrov, aynı zamanda belki artık Milano’ya gidip alamayacağı İtalyan takım elbiselerini, şiir yazmayı, arkadaşlarıyla gitarıyla şarkı söylemeyi ve uluslararası toplantılarla diğer diplomatlarla skeçler yapmaktan hoşlanmaktadır. Belki de Zelenskıy gibi komedyen ya da roman yazarı olacak niteliklere de sahip gibi.

Lavrov, sert ve alaycı. İğneleyici sözlerini rakiplerine karşı esirgemiyor. Sert konuşan Putin’in İngilizce konuşan versiyonu. Putin’in bürokratlarını azarlaması gibi Lavrov’da mevkidaşlarını azarlayabiliyor. 2008 yılında İngiliz Dışişleri Bakanı’na, “Sen kim oluyorsun da bana ders vermeye çalışıyorsun” demesi hala akıllarda. Patronu Putin gibi o da Sovyet nostaljine yaşıyor. Batı’ya karşı öfkeli. Amerika’yı kendini beğenmiş, Ruslara üsten bakan, kibirli ve dünyaya hükmetmeye kararlı ülke olarak görüyor. Amerika’nın Batılı müttefiklerini Rusya’ya karşı Washington’un çizgisinde ve itaatkâr fino köpekleri ve yardakçıları olarak tanımlıyor.

Eskiden diplomatik çevrede Lavrov sevilmese bile saygı duyulan biriydi. Fakat bu son Putin Savaşı’ndan sonra parya dışişleri bakanı konumuna gelmesi kaçınılmaz gözüküyor. Foreign Policy dergisine adını vermeyen George W. Bush yönetimindeki eski görevlinin belirttiği gibi “O tam bir pislik”. (He is a complete asshole).

https://foreignpolicy.com/2013/04/29/minister-no/

Yazarın diğer düşünceleri

Diğer yazarlar