18 Ekim 2019, 17:19

Kürt Devleti ve Rusya

Sezai ÖzçelikÇankırı Karetekin Üniversitesi, Uluslararası İlişkiler Bölümünde Doçent ünvanına sahip öğretim üyesidir.sezaiozcelik@qha.com.tr

Tarihe Trump Mektubu olarak geçecek “post-modern tuhaf mektup” sonrası Suriye ve Irak özelinde Kürt devletinin kurulmasının önü açılmıştır.

Barış Pınarı Harekatı aylar süren hazırlıklar sonrası başlamış durumda. Bu harekat sahada durumu değiştirdi. Satranç konusunda ustalıkları ünlü olan Ruslar, artık Ortadoğu’da müttefik sayısını arttırmış gözüküyor. İran ve Suriye yanında buna Kürtleri de eklemek gerekecek.

TV ekranlarında, Twitter mesajlarında ve gazete köşe yazılarında herkes sonuç odaklı analizler yapıyor. Kısa vadede Türkiye kazanımlar elde etmiş gözüküyor. Fakat burada süreç önemli. Bu noktaya nasıl gelindiğini görmek Rusya ve ABD özelinde büyük güçlerin Ortadoğu ve hatta grand (büyük) stratejisini ortaya koyabilir. Tüm analistler kazananın Rusya olduğunu söylüyor. Peki terör örgütü YPG / PKK ile ilişkisi bilinen Rusya’nın kazanması noktasına nasıl gelindi? Nerede ise tek bir kurşun atmadan melez savaş tekniği ile Kırım’ı işgal eden Putin, Rus bayrağını önce Menbiç’e daha sonra Fırat’ın doğusuna nasıl geçirdi?

RUSYA’NIN 24. CUMHURİYETİ “SURİYE”

Terörist örgüt YPG / PKK Şam rejimiyle şimdilik özerklik isteğinden vazgeçerek anlaşmış gözüküyor. Sadece kültürel haklar ve yerel yönetimlerde Suriye yönetimi özerklik verecek gibi. Rus devletinin Kürtlere karşı tutumu az çok bilinse de son yıllarda bu fazla dile getirilmiyor. Suriye’deki Kürt terör tehdidi konusunda Türkiye’de tüm analistler sadece Amerika odaklı konuştu. Unutulan ise Kırım’dan sonra adeta işgal edilen ve Rusya’nın 24ncü cumhuriyeti haline gelen Suriye’de Kürtlerin Moskova’nın uydusu haline geleceğiydi.

Tekrar süreç konusuna gelirsek. Trump’ın Suriye’nin kuzeyinden güneyine Amerikan askerlerini çekme kararı Amerikan iç politikasında fırtınalar koparttı. 9 Ekim’den günümüze yaşanan tüm gelişmeler aslında artık Washington’da Kürtlerin bir lobisi olduğunu açıkça ortaya koydu. Amerikan Temsilciler Meclisi üyelerinin 60’a karşı 354 oyla Trump’ın Suriye’den çekilme kararı kınaması Amerika’da denge sisteminde yer alan Senato’nun Kürtleri desteklediğinin göstergesi. Yürütme kanadında Trump dışında Pentagon, Amerikan Dışişleri Bakanlığı tüm birimler Kürtlerin yanında. Amerikan medyası ve sivil toplum keza aynı şekilde. Post modern tuhaf Trump mektubunun varlığının basına sızdırılarak öğrenilmesi ise 1964’teki Johnson Mektubu’na eş ve hatta daha büyük deprem yaratacak kapasitede. İşte Trump mektubunun depremini Ortadoğu’da fay hatlarını oynatması ve bu süreçte Kürtlerin Washington tarafından artık ikincil müttefik olarak görülmesi Kürt devletinin kapısının aralandığı anlamına geliyor. Johnson Mektubu ile Kıbrıs Sorunu arasında bağlantı kurulursa
Trump Mektubu ile Kürt Devleti arasında da bağlantı kurulabilir. Daha önce belirttiğim gibi Rusya Türkiye’ye karşı önce Kırım’ı işgal ederek daha sonra Suriye’ye girerek Çifte Çevreleme politikası uygulamaktadır. Suriye’de Şam rejimi ve Tahran ile müttefik ilişkisinde olan Rusya’nın bu ikiliye Bermuda Şeytan Üçgeni gibi Kürt Devleti’ni katması mümkün.

Doğu Akdeniz’de ABD liderliğinde Pax NATO (NATO Barışı) kurulmuştu. Pax NATO’yu Putin önümüzdeki hafta 12 yıl sonra ilk kez bir Rus liderinin yapacağı Riyad ziyareti ile Ortadoğu’da Pax Russica (Rusya Barışı) kurarak yıkmak istemekte. Rusya’nın Kürt Devleti kurulmasını desteklemesine yol açacak bir başka nokta ideolojik olarak YPG/PKK’nın Stalinist sol örgüt olmaları. Bu noktada Moskova yönetimi, YPG/PKK terör örgütü ile aynı frekansta konuşma ve birbirini anlama potansiyeline sahip.

Putin Suriye hükümetinin tüm ülkede kontrol sağlaması ve Suriye İç Savaşı’na politik çözüm bulunmasını istemekte. Türk hükümetinin Barış Pınarı Harekatı, Rus ulusal çıkarlarının elde edilmesi önünde kısa süreli mağlubiyet olarak görülüyor. Önümüzdeki günlerde başta İdlib olmak üzere Putin ve Şam yönetiminin Suriye’de kazanımlar elde etmeye devam edecektir. 2015 yılında Putin’ın Suriye’ye girme amacı Şam hükümetinin lehine sahadaki durumu değiştirmekti.

Küresel terör ile mücadele çerçevesinde özellikle Rus kökenli DAEŞ’lilerin Suriye’de etkisiz hale getirilerek ileride Rusya için sorun oluşturmasının önüne geçmek ikinci amaç. Bu süreçte Türkiye’nin kuzey Suriye’de bir terör koridoru kurulmasının önüne geçme isteğine cevap vermek ikincil amaç olarak ortaya çıkıyor. Son birkaç gün ve saat Rusya’nın Suriye ve Ortadoğu politikası için çok önemli. Türkiye, Suriyeli Kürtler ve Suriye ve bir anlamda İran yönetimleri ile olan iyi ilişkilerini bozmayacak manevralar yapmak Rusya’nın bundan sonraki ulusal çıkar adımları olacaktır. YPG/PKK ‘nın elinde bulunan DAEŞ’liler sadece Batı için değil Ruslar için de güvenlik riski oluşturmakta. Suriye’deki DAEŞ’lilerin büyük çoğunluğu Orta Asya Cumhuriyetleri e Rusya’nın Kuzey Kafkasya bölgesinden gelmiş durumda.

Donald Trump, Amerikan askerlerini geri çekerek bir anlamda Suriye Krizi’ne bir bidon benzin dökmüş durumda. Rusya’nın oyun kurucu olması ile ateşe benzin dökülmesi Türkiye açısından güneyinde bir Kürt devletinin kurulması ihtimalini arttırmış gözükmekte.