25 Mart 2019, 23:12

Golan Denen Türkmen Yurdu

Güngör Yavuzarslangyavuzarslan@qha.com.tr

İsrail işgali altındaki Golan bölgesi aslen Suriyeli Türkmenleridir. Ancak 1967 yılındaki işgal, başkent Şam’a göçmen olarak yerleşmelerine neden oldu. Orası ne İsrail ne de Arap bölgesidir, Türkmen Bölgesi’dir. Golan Tepeleri, sakinleri ve yasal tapu belgelerinin Türkmenlere ait olduğu Kuneitra’da kanıtlanmıştır.

Suriye’nin güneyindeki Golan Tepeleri, 1967’deki Altı Gün Savaşı’ndan bu yana İsrail işgali altında. İsrail, 1981’de işgal ettiği Golan Tepeleri’ni tek taraflı olarak ilhak ettiğini açıklamış ancak uluslararası toplum bu kararı tanımamıştı. Bölgede Türkmenler, Araplar, Çerkezler ve Dürziler uzun yıllar birlikte yaşamıştı. Türkmenlerden sonra ikinci nüfus Dürzilerdir. İşgal öncesi bölgede 22 bin civarında Türkmen yaşıyordu. Golan işgal öncesi yaklaşık 50 bin kişinin yaşadığı bir bölge. Golan Tepeleri’nin merkezi Katzrin yerleşim birimi. Osmanlı bölgeyi, burayı 400 yıl yönetti.

Golan’ın İsrail işgali altındaki kısmı yaklaşık 1.400 km² olsa da 2011 sonrası İsrail kontrol alanlarını kısmi olarak genişletti. Golan’da 15 su bendi oluşturulmuş durumda. Sulama amaçlı kullanılan su bentlerinden ayrı olarak bölgenin farklı yerlerinde eşilen kuyulardan da su çıkarılıyor.

TABERİYE GÖLÜ EVANJELİKLER İÇİN ÖNEMLİ

1990 sonrası fazla sudan dolayı kapakları açılan Taberiye Gölü bölge için en stratejik alan. İbranice ‘violin’ anlamına gelen Knerret, İsrail için tam bir turizm merkezi. Bölgeyi her yıl yaklaşık 2,5 milyon turist ziyaret ediyor ve turistlerin önemli bir bölümünü de Evanjelik Hıristiyanlar (Siyonist Hıristiyanlar) oluşturuyor. Hz. İsa’nın ömrünün önemli bir bölümünü gölün etrafında geçirdiğine inanan Evanjelikler, gölün bu yüzden kutsal olduğunu belirterek bebeklerini gölde vaftiz ediyor.

DÜRZİLER İSRAİL KISKACINDA

Golan’da İsrail işgalinden sonra bölgede kalan 20 bin Dürzi yaşıyor. Dürziler iç savaş öncesi Suriye’ye geçme ve Suriye’de eğitim hakkına sahiptiler. Dürziler özellikle ticaret hayatında bölgede en aktif toplum durumundalar. İsrail işgal sonrası Dürzileri Suriye’ye karşı hep bir koz olarak kullandı.

TÜRKMENLERİN GOLAN’DAKİ VARLIĞI

Bölge üzerine ünlü arkeolog Dodi Ben Ami, Türkmen Yörüklerin yaşadığını bilimsel çalışmları da belirtti. Ben Ami, Osmanlı döneminde yoğun olarak Çerkezler ve Arapların yanı sıra Türkmen Yörüklerin de bölgede iskan edildiğini ifade ediyor. Türkmenlerin bölgeye 19. yüzyılda yerleştirildiklerini söyleyen Ben Ami, 1967’deki 6 Gün Savaşları’yla birlikte Araplar ve Çerkezler gibi Türkmenlerin de Suriye’ye kaçmak zorunda kaldıklarını belirtiyor.

ŞU ANKİ BÖLGE NÜFUSU İŞGAL DÖNEMİNDE ARTTI

Şu an İsrail’in işgal yerleşimcileri Yahudiler dışında bölgenin tek sakini Dürziler. Golan, sahip olduğu su kaynaklarından dolayı 300 binden fazla nüfus barındırıyordu. İşgal ve savaşlardan dolayı pek çok köy ve kasaba yerle bir edildi. İsrail kaynaklarına göre ise savaştan sonra bugüne kadar yaklaşık 70 bin kişi Golan’ı terk etti.