Kıyiv’de Kırım Tatar Soykırım Kurbanları Anıtı için çalışmalar devam ediyor

Haberler
Ömer Cihad Kaya
15 Şubat 2019, 14:14
Kırım Tatarlarının yaşadığı 18 Mayıs 1944 sürgünü ve soykırımı anısına, Ukrayna’nın başkenti Kıyiv’de anıt ve tematik park yapılması çalışmaları devam ediyor.
Ömer Cihad Kaya
15 Şubat 2019, 14:14

Kırım Tatarlarının yaşadığı 18 Mayıs 1944 sürgünü ve soykırımı anısına, Ukrayna’nın başkenti Kıyiv’de anıt ve tematik park yapılması çalışmaları devam ediyor.

Ukrayna’nın başkenti Kıyiv’de (Kiev), 13 Şubat günü Ukrayna Ulusal Mimarlar Birliği binasında, 18 Mayıs 1944 Kırım Tatar Soykırımı kurbanları anısına inşa edilecek olan anıtla ilgili toplantı gerçekleştirildi.

Toplantıya; Kırım Tatar milli lideri Mustafa Abdülcemil Kırımoğlu, Kırım Tatar Milli Meclisi (KTMM) Başkanı Refat Çubarov, KTMM Başkan Yardımcıları İlmi Ümerov ve Ahtem Çiygöz, Kıyiv Belediye Başkanı Vladimir Kliçko, Kırım Tatar yönetmen Ahtem Seytablayev, Türkiye’nin Ukrayna Büyükelçisi Yağmur Ahmet Güldere, Ukrayna Ulusal Mimarlar Birliği Proje Koordinatörü Aleksandr Baranovskiy katıldı.

Toplantının amacı, bu sene 75. yıl dönümü kaydedilecek olan 18 Mayıs 1944 Kırım Tatar Soykırımı vesilesiyle, soykırım kurbanları anısına dikilecek olan anıt için açılan yarışma projelerinin değerlendirilmesiydi. Yarışma, yaşanan sürgün ve soykırımı en iyi şekilde anlatacak olan projeleri bulmak amacıyla açılmıştı.

Yarışma çerçevesinde; Kırım Tatar Soykırımı kurbanlarının hatırasını yaşatmak ve onurlandırmak, Kırım Tatarlarının tarihinde büyük  bir dönüm noktası olan sürgünün anlaşılmasını sağlamak, Kırım Tatar halkının anavatana geri dönmek ve Ukrayna’nın yerli halkı olarak haklarını geri kazanmak ve ayrıca Ukrayna devleti içinde kendi kaderini tayin etmek için verdiği mücadeleyi de ortaya koymak amacıyla; Kıyiv’de Bakanlar Kurulu binası yanında bulunan Mariinskiy Parkı’nda dikilecek olan anıt için proje hazırlanması öngörülüyordu.

QHA Media’ya konuşan Ukrayna Ulusal Mimarlar Birliği Proje Koordinatörü Aleksandr Baranovskiy, yarışma için profesyonel heykeltıraş ve mimarlar tarafından hazırlanmış 8 proje başvurusu yapıldığını bildirdi. Jüri toplantısında, projelerin ön değerlendirilmesinin yapıldığını ve bunun sonucunda  seçilecek en iyi 3 projenin iki hafta sonra açıklanacağını belirten Baranovskiy, “Kırım Tatar Soykırımı kurbanlarının anısını ölümsüzleştirmek çok önemli. Bu yüzden Gaspıralı Enstitüsü Müdürü Nariman Ustayev’in girişimini memnuniyetle karşıladık ve Mariinskiy Parkı’nda dikilecek anıt için en iyi projeyi bulma yarışmasının düzenlenmesine yardımcı olduk. Her sanatçı hazırladığı projede, Kırım Tatar soykırımı kurbanlarının anısının nasıl ölümsüzleştirilebileceğini gösterdi.” şeklinde konuştu.

Projeleri değerlendiren KTMM Başkanı Refat Çubarov ise, “Bana göre hayata geçirilmeye değer projeler var. Ama daha da geliştirilmesi gerekiyor. Bu benim şahsi fikrim, ben bu konuda uzman değilim. Her proje ile ilgili bazı sorularımız oldu. Ve bu sorular, çoğunlukla Mariinskiy Parkı’nda anıtın dikilmesi planlanan yerin küçüklüğüyle ilgili.” dedi.

BELEDİYE BAŞKANI KLİÇKO’DAN SÜRPRİZ TEKLİF

Projelerin değerlendirilmesi sırasında Kıyiv Belediye Başkanı Vitaliy Kliçko, sürpriz bir teklif öne sürdü. Mariinskiy Parkı’nda anıt dikmek yerine Kliçko, başkentin Troyeşçina bölgesinde “Kırım Tatar Kültür Parkı” oluşturulmasını ve Kırım Tatar Soykırımı Anıtı’nın oraya dikilmesini teklif etti. Kliçko, Troyeşçina bölgesinde şimdiden 2 hektarlık alanda dinlenme alanının faaliyete  başladığını anlatırken, henüz peyzaj çalışmalarının başlamadığı diğer 7 hektarlık alanda Kırım Tatar kültür parkı oluşturulmasını önerdi.

Mariinskiy Parkı’nda dikilen birçok anıt ve heykel arasında Kırım Tatar Soykırımı anıtının kaybolabileceğini ifade eden Kilçko, “Anıtın; Kıyiv’in merkezinde, Bakanlar Kurulu binası karşısında, Ukrayna Parlamentosu binası yakınında dikilmesi isteğini anlıyorum. Mariinskiy Parkı’nda birçok anıt ve heykel bulunuyor. Açıkça söylemek gerekirse, bu park çeşitli içerikli yapılarla aşırı yüklenmiş… Ben bir Kırım Tatar Halk Parkı oluşturulmasını teklif ediyorum. Bu parkta tarih, kültür ve buna benzer birçok farklı vurgu yapılabilir. Kırım Tatar Soykırım Anıtı gibi bir yapının görkemli olması gerektiğini düşünüyorum. Benim önerim olan parkın, bir sürü anıtın dikildiği Mariinskiy Parkı’nda dikilecek bir anıttan daha fazla dikkat çekeceğini düşünüyorum.” dedi.

Kıyiv Belediye Başkanı’nın, yer ve konsept değişikliği önerisi, toplantıya katılanları şaşırttı.

TEKLİFİ DEĞERLENDİRMEK İÇİN PAZAR GÜNÜ ARAZİYE GİDİLECEK

Bu öneri üzerine Kırım Tatarlarının milli lideri Kırımoğlu, “Önce oraya gidip bakalım, sonra konuşuruz.” ifadelerini kullandı.

KTMM Başkan Yardımcısı İlmi Ümerov da, hem şehir merkezinde Kırım Tatar Soykırım Kurbanları anıtının dikilip hem de Troyeşçina bölgesinde Kırım Tatar Parkı oluşturulabileceğini ifade ederek, “Birinin diğerine engel olmadığını düşünüyorum. Burada Kırım Tatar Soykırım kurbanlarına adanan anıt, küçük ama önemli bir sembol olarak Bakanlar Kurulu binasının karşısında bulunacak. Troyeşçina’da ise bir tematik park oluşturarak Kırım Tatar kültürü tanıtılabilir.” diye kaydetti.

İlmi Ümerova destek veren mimar Baranovskiy, “Bakanlar Kurulu ve Ukrayna Parlamentosu binaları yakınında bulunmak çok önemli. Bu insanların sık sık bu anıta geleceğini ve bunun bölgenin gelişimine de katkı sağlayacağını umuyorum.” dedi.

Toplantıda, Kırım Tatar Kültür Parkı için teklif edilen arazinin merkezden uzaklığı ile ilgili endişeler dile getirilse de Başkan Kliçko, 400 bin kişinin yaşadığı Troyeşçina bölgesini çok hızlı geliştiğine dikkat çekti.

Tartışmaların sonucunda toplantıya katılanlar, Troyeşçina’ya bölgesinde parkın kurulması teklif edilen araziye gidip incelemelerde bulunma kararı aldı.

Toplantı sonrasında QHA media muhabirine açıklamaya yapan Çubarov, Belediye Başkanı’nın teklifi hakkında, “Biz belirli bir yere bağlı olarak çalıştık ve yarışma özellikle bu yere bağlı olarak ilan edildi. Şu an ise Troyeşçina’da bir tema parkının açılması fikri dile getirildi. Şimdilik hiçbir kararı kabul etmedik, Pazar günü gidip orada bu teklifi konuşacağız.” ifadelerini kullandı.