Kırım Tatar Milli Bayrak Günü nasıl ortaya çıktı?

26 Haziran 2020, 19:15

Kırım Tatar Milli Kurultayı’nın 2010 yılında aldığı kararla her yıl 26 Haziran günü, Kırım Tatar Milli Bayrak Günü olarak kutlanıyor. Kırım Tatar kimliğinin, adaletinin ve özgürlüğünün sembolü olan Tarak Tamgalı Gökbayrak günümüzde Rus işgaline karşı mücadelenin sembolü haline de geldi.

Her yıl bugün dünyanın farklı yerlerinde Kırım Tatar bayrağı göndere çekiliyor. Rus işgaline kadar Kırım’da coşkuyla kutlanan, günümüzde de Ukrayna’nın ana kısmında geniş çapta etkinliklerle kaydedilen Kırım Tatar Bayrak günü, Kırım’da Kırım Tatar gençlerin teşebbüsü ile ilk kez 2009 yılında kutlandı.

Bayramın fikir babası olan Kırım Derneği Genel Başkanı merhum Dr. Ahmet İhsan Kırımlı, 2005 tarihinde gerçekleştirilen Kırım Tatar Gençlik Kurultayı sırasında, II. Kırım Tatar Milli Kurultayı’nın her zaman hatırlanması gereken bir vaka olduğunun altını çizmiş ve bunun bir bayram olarak kutlanmasını teklif etmişti.

İLK OLARAK KIRIM TATAR MİLLİ BAYRAK BAYRAMI OLARAK KUTLANDI

2009 yılında, birçoğu Kırım Haber Ajansında (QHA) çalışan bir grup Kırım Tatar genç, Kırım Tatar Bayrak Günü etkinliğini hazırlamak için organizasyon komitesini oluşturdu ve komite başkanlığını o zaman Kırım Haber Ajansı İngilizce sayfası editörü olan Rüstem Ablâtif üstlendi. Gençlerin aktif çalışmaları neticesinde 26 Haziran 2009 tarihinde Akmescit’in merkez meydanında ilk kez Kırım Tatar Milli Bayrak Bayramı organize edildi. O günün sembolü de, dönemin Bursa Kırım Türkleri Kültür ve Yardımlaşma Derneği Merhum Başkanı Adnan Süyen’in 2009 yılında diktirip armağan ettiği 21×12 metre boyutlarına sahip dünyanın en büyük Kırım Tatar Bayrağı oldu.

Dönemin Kırım Haber Ajansı Genel Koordinatörü İsmet Yüksel, hazırlık çalışmalarının yapıldığı o günleri şöyle anlattı:

“QHA’da çalışan hadimlerin teşebbüsü ile organize edilmişti. Toplantılar QHA ofisinde yapılıyordu. Bana teşebbüsün başı kim olsun diye sormuşlardı. O sırada İngilizce sayfasının editörü olan Rüstem Beyi (Ablâtif) önermiştim. O dönemde bazı insanlar bana buna izin vermeyin diye baskı yapmıştı. Yok tarihi gelişmeymiş, yok tarihimizde bu yokmuş vs… Bunlara bakmadan bu yapılan teşebbüsün yanında durdum. Arkadaşların önünü açtım, yardım ettim. Çünkü bu, Bayrak Gününün fikir babası olan Ahmed İhsan Kırımlı’nın bizlere talimatı ve vasiyeti idi.

Organizasyon komitesinde yer alan, dönemin QHA video sayfası editörü, yönetmen Esma Kasar o günlere dair anılarını şöyle paylaştı: “Hazırlıklara başladığımızda fikirlerimizi, dönemin Bursa Kırım Türkleri Kültür ve Yardımlaşma Derneği Başkanı merhum Adnan Süyen Bey ile paylaştım.  Bana, ‘Kızım, elimden gelen yardımı yaparım’ dedi, biz de kendisine bayram için büyük Kırım Tatar bayrağına ihtiyacımız olduğunu söyledik. Ve rahmetli Adnan ağamın diktirip Kırım’a ulaştırdığı dünyanın en büyük bayrağı ilk Kırım Tatar Bayrak gününde Akmescit’te açıldı. Bunun yanı sıra, meşhur şarimiz Ablaziz Veliyev’le konuşarak bayrak hakkında bir şiir yazmasını istemiştim, mezkur şiir Server Kakura tarafından bestelenmişti. Bir sıra iş adamı da girişimimize maddi destek vermişti.”

2010 tarihinde Kırım Tatar Milli Kurultayı, 2. Kırım Tatar Milli Kurultayı’nın açılış günü olan 26 Haziran gününün Kırım Tatar Bayrak Günü olarak kutlanmasına ilişkin kararı kabul etti.

KIRIM TATAR MİLLİ BAYRAĞI

Kırım Tatarlarının milli bayrağı; Türklüğü temsil eden gök mavisi zemin üzerinde yer alan ve binlerce yıllardan beri çeşitli Türk boylarında da kullanılagelen üç dişli ve altın sarısı rengindeki Tarak Tamga’dan oluşmaktadır.

1917 yılında kurulan, Kırım Demokratik Cumhuriyetinin de milli bayrağı olarak, Tarak Tamgalı Gökbayrak kullanılmıştır. Kırım Demokratik Cumhuriyetini ilan edecek olan ve 9 aralık 1917 tarihinde açılan I. Kırım Tatar Milli Kurultayının açılış günü münasebetiyle, Kırım’ın bütün şehir, kasaba ve köylerindeki Türk-Tatar daireleri, evleri ve sokakları Tarak Tamgalı Gökbayrak’larla süslenmişti.

Tarak Tamga tarihte çeşitli Türk boylarında, özellikle Kırım’da görülmekte,  bugünkü hali ile Kırım Hanlığında ortaya çıkmaktadır. XV. yüzyılın ilk çeyreğinden itibaren Kırım’ı ve onun kuzeyindeki geniş bozkırları içine alan kudretli müstakil bir devlet teşekkül etmiş oldu: Kırım Hanlığı’nın başşehri olan Bahçesaray’da bulunan Hansaray’ın bazı giriş kapıları ve duvarlarında da Tarak Tamga’lar görülmektedir. Tarak Tamga’daki üç dişin, Kırım Hanlığındaki üç gücü; tarağın orta dişini Han’ın, sağ dişini Kalgay’ın, sol dişini ise Nureddin’in temsil ettiği rivayet edilmektedir. Bir başka rivayette ise, Tarak Tamga’nın terazi şekli ile adaleti temsil ederek, Kırım Hanlığının adil olduğu anlatılmaktadır.

18 Mayıs 1944’teki büyük sürgünden sonra büyük mücadelelerle Vatan Kırım’a dönen Kırım Tatarları, Akmescit’te  74 yıl aradan sonra II. Kırım Tatar Milli Kurultayı’nı toplamışlardır. 26-30 Haziran 1991 tarihleri arasında toplanan II. Kırım Tatar Milli Kurultayında  Gökbayrak milli bayrak olarak Kurultay salonlarına asılmıştı.

Kırım Tatar Bayrak Günü
Bunlara da bakın: