18 Mayıs 1944 Kırım Tatar Sürgünü tanığı Meva Lyuman: Stalin halkımızı yok etmeye çalıştı

1944 Sürgün Hatıraları
Ömer Kaya
26 Ocak 2022, 22:19
Ömer Kaya
26 Ocak 2022, 22:19

18 Mayıs 1944 Kırım Tatar Sürgünü ve Soykırımı’nın tanığı Kırım Tatarı Meva Lyuman yaşadığı acı günleri Kırım Haber Ajansı’na anlattı. Sürgün acısını anlatırken zorlanan Lyuman, “Stalin halkımızı yok etmeye çalıştı. Kırım Tatarlarını yeryüzünden silmek istedi” ifadeleriyle Sovyet katili Stalin’in Kırım Tatar halkının vatan Kırım’dan sürgün etmesindeki amacı özetledi.

Kırım Tatar halkı, 18 Mayıs 1944 tarihinde, anavatanı Kırım’dan sürüldüğü zaman Meva Lyuman 14 yaşındaydı. Sürgün sırasında yaşanan tüm dehşetli anları hala çok iyi hatırlıyor. QHA’ya konuşan Meva Lyuman, sabahın erken saatlerinde evlerine baskın yapan silahlı askerlerin ailesini nasıl zorla çıkardığını ve Kırım’dan Orta Asya’ya hayvan vagonlarıyla götürülürken yaşadığı acıları anlatmakta zorlandı:

18 MAYIS 1944 KIRIM TATAR SÜRGÜNÜ VE SOYKIRIMI

Sovyet hükûmeti, Stalin’in emriyle 18 Mayıs 1944’te Kırım’daki tüm Kırım Tatarlarını sürgün etti. Sürgün sırasında Kırım Tatarlarının büyük bir çoğunluğu Kızılordu’da Alman Nazi ordusuna karşı savaşıyordu. Orta Asya ve Sibirya’ya sürgün edilen Kırım Tatarlarının yüzde 46’sı yolda veya gittikleri yerlerde açlık, susuzluk ve hastalık gibi çeşitli sebeplerden dolayı hayatını kaybetti. Kırım Tatarları, 1989’un sonuna kadar sürgün yerlerinde zorla tutuluyordu.

Anavatan Kırım’a geri dönme teşebbüsleri, hapisle ve yeni sürgünle cezalandırılıyordu. Kırım Tatar adı yok edilmişti. Bunun sonucunda Kırım Tatar halkı büyük kayıplar yaşadı. Sovyetler Birliğinin dağılmasıyla birlikte Kırım Tatarları vatana dönmeye başlarken 150 bini maddi yetersizlik ve yasal engeller nedeniyle Orta Asya’da kaldı.

2015 yılında Ukrayna Parlamentosu, Kırım Tatar Sürgünü’nü soykırım olarak kabul etti ve 18 Mayıs tarihini “Kırım Tatar Soykırım Kurbanlarını Anma Günü” olarak ilan etti. 2019 yılında Letonya ve Litvanya 18 Mayıs 1944 Kırım Tatar Sürgünü’nü soykırım olarak tanıdılar.