Ukrayna'daki toprak reformuyla ilgili konuşan Pehlivan: 20 yıl sonra bir yanlışlık giderildi

31 Mart 2020, 22:44

Ozan Barış Erim/ QHA Ankara

Ukrayna’da tarım arazilerinin satışa çıkarılmasını sağlayan yasa kabul edildi.

Ukrayna Parlamentosu, 30 Mart 2020 tarihinde gerçekleştirilen olağanüstü oturumda, tarım arazilerinin satışa çıkarılmasına ilişkin yasayı kabul etti.

Söz konusu yasaya göre tarım arazileri, 1 Haziran 2021 tarihinden itibaren satışa çıkarılabilecek. Satışa çıkarılan tarım arazilerini, Ukrayna vatandaşları, bölgesel topluluklar, Ukrayna yasalarına uygun olarak tescil edilmiş ve hissedarları sadece Ukrayna vatandaşlarından oluşan tüzel kişilikler satın alabilecek. Yasada, kaydedilen bilgilere göre, T-tüzel kişilikler sadece 2024 yılından itibaren arazi satın alma hakkına sahip olabilecekler. Türkiye Ukrayna İş Adamları Derneği (TUİD) Başkanı Burak Pehlivan söz konusu yasa ile ilgili, “20 yıl sonra bir yanlışlık giderildi.” diye konuştu.

“TOPRAK DÜNYANIN HEMEN HER YERİNDE ALINIP SATILABİLEN BİR META”

TUİD Başkanı Pehlivan, 20 yıldır yasak olan toprak alım- satımının Ukrayna’da serbest piyasa ekonomisinin oluşmasına engel olduğunu belirterek, şöyle konuştu:

“Ukrayna’da tarım topraklarının alım satımı 2001’den beri bir moratoryumla yaklaşık 20 yıldır yasaktı. Dolayısıyla Ukrayna’da tarım toprakları ile ilgili serbest piyasa ekonomisi yoktu. Bunun zararı ise küçük toprak sahibi olanlar, topraklarını bir mal olarak alıp satamadıkları için bankalara ipotek gösteremiyorlardı. İpotek gösteremedikleri için banka kredisi vb. finansal imkanlara ulaşamadıklarından dolayı aracılara düşük bedelle bunları kiralıyorlardı. Daha büyük işletmeler bu toprakları görece düşük bedellerle kiralamış oluyorlardı. Bu doğru bir sistem değil… Dünyanın hemen hemen bütün ülkelerinde toprak alınıp satılabilen bir meta…”

“HALK BU YASAYLA TOPRAKLARINI KAYBEDECEĞİNİ DÜŞÜNDÜ”

Uluslararası yatırımcıların Ukrayna toprak reformu konusunu uzun yıllardır takip ettiğini söyleyen Pehlivan, konunun toplum açısından çok hassas olduğuna dikkat çekti. Ukrayna halkının bu yasa ile topraklarının ellerinden alınacaklarını düşündüğünü belirten Pehlivan,“Ukrayna’da toprak reformu olarak nitelendirdiğimiz moratoryumun kaldırılması hem uluslararası yatırımcıların hem şu anki Ukrayna hükumetinin hem de uluslararası finans kurumlarının yıllardır talep ettiği bir konuydu. Ama toplum açısından da çok hassas bir konu. Yapılan anketlere göre, halkın yüzde 65’ine yakınının bu işe karşı olduğu düşünülüyor. Buda doğaldır. Ukrayna’da halk şöyle düşünüyor: ‘Birçok şeyimizi kaybettik. Bizim siyasi heyetimiz/ yöneticilerimiz büyük yolsuzluklarla bizim sahip olduğumuz varlıkları, peşkeş çektiler. Elimizde bir tek toprak kaldı bu da çok değerli bir varlığımız. Eğer biz bu toprağın alım- satımını serbest bırakırsak, yabancılar gelir, büyük fonlar gelir bu toprağı elimizden alırlar’ diye düşünüyorlar. Kendilerince haklılar… Ancak şöyle bir durum söz konusu, toprağın alım- satım imkanı tanındıktan sonra, toprağa talep arttıkça fiyatlarda yükselecek. Önemli olan bunun doğru bir modelle kurulmasıydı.” dedi.

“YASA BÜYÜK MUHALEFETE RAĞMEN GEÇMEYİ BAŞARDI”

TUİD Başkanı Burak Pehlivan, onaylanan yasanın olması gerekenden çok daha kısıtlı bir şekilde çıkarıldığını vurguladı. Özellikle yabancı şirketlerin bu yasadan faydalanamayacaklarını ifade eden Pehlivan, “Konu hassas olduğu için, özellikle IMF’ten istenen 10 milyar dolarlık kredinin koşullarından biri olduğu için de mecliste büyük bir muhalefete rağmen hükumet bu kararı getirtmeyi başardı. Fakat bayağı budayarak getirtti. Bayağı budayarak getirtmeyi başardı dememizin sebebi şu; 2021’in Temmuz ayından en fazla 100 hektara kadar tarım arazisi alabilecekler. Daha sonra da 2024 yılının Ocak ayından itibarende şirketler bu yasadan faydalanabilecek. Ancak yabancı şirketler değil Ukrayna’da kurulan şirketler (Sermayeleri yabancı olabilir) bu tarım arazilerini alıp satabilecekler.” diye konuştu.

Pehlivan, yasanın işlevselliğini kısmen yitirdiğini bildirerek, iş dünyası açısından çok daha fazlasının beklendiğini söyledi. Yasanın beklentileri tam olarak karşılamamasından dolayı yatırımların daha az olacağını söyleyen Pehlivan, şunları kaydetti:

“Bu yasa aslında ilk baştaki tasarısında biraz uzaklaşmış, işlevselliğini kısmen yitirmiş olarak çıktı. Yani insanlar şunu bekliyorlardı; binlerce hektarın alınıp-satılabildiği, şahısların veya şirketlerin hemen bu toprak alım-satımlarına girebilecekleri bir noktada yasa bekliyorlardı. Yaklaşık 42 milyon hektarlık tarım arazisi var Ukrayna’nın… Bu da Avrupa’nın ekilebilir/dikilebilir topraklarının 3’te 1’ine denk gelir. Bu 42 milyon hektarın 10- 12 milyon hektarı kamunun elinde… Kamunun alım-satımı da engellendi yeni yasayla. Şu önemli 20 yıl sonra bir yanlışlık giderildi. Ancak istenilen noktada bir yasa olmadı bunu da kabul etmek lazım. Çok daha fazlası bekleniyordu iş dünyası açısından. Neticede eğer ki imkan verilirse ve bu piyasa çok daha lider hale getirilir, serbest piyasa ekonomisinin dinamikleri işlerse Ukrayna, özellikle tarım toprağına ve tarıma inanılmayacak derecede yüksek yatırım çekecekti. Şimdi bu yatırımlar biraz daha zamana yayılacak ve daha ufak rakamlar halinde gelecek.”

toprak reformu
Ukrayna
Bunlara da bakın: