Türkiye'ye yönelik S-400'ler nedeniyle yaptırım içeren tasarı, ABD Senatosu'ndan geçti

Haberler
Ayyıldız Huri Kaptan
02 Ocak 2021, 15:03
Ayyıldız Huri Kaptan
02 Ocak 2021, 15:03

Türkiye’ye S-400’ler nedeniyle yaptırım içeren yasa tasarı ABD Senatosu’ndan oy çokluğu ile geçerek yasalaştı. ABD Başkanı Donald Trump’ın veto ettiği, ABD 2021 savunma bütçesi, ABD Senatosun’da 3’te 2’nin üzerinde oy ile geçti. Tasarı, ayrıca ABD ordusunun Rus ordusu ile ilişkilerine yönelik kısıtlamalarının artırılması ve Rusya’nın Kırım’daki egemenliğini tanıyacak fiil ve faaliyetlerin yasaklanmasına ilişkin maddeleri de kapsıyor.

Amerika Birleşik Devletleri Senatosu, 2021’in ilk gününde olağanüstü toplanarak Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Donald Trump’ın 23 Aralık’ta veto ettiği 740 milyar dolarlık Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasa (National Defense Authorization Act-NDAA) tasarısını oyladı. ABD’nin 2021 yılı savunma bütçe tasarısı, Temsilciler Meclisi’nin ardından Senato’da da 3’te 2’nin üzerinde evet oyu aldı ve Trump’ın yeniden veto etme hakkı bulunmayan tasarı yasalaştı. Trump tasarını veto ettiğini açıkladığında, bu yasa tasarısı için “Çin ve Rusya’ya bir hediyedir.” ifadelerini kullandı.

RUSYA İLE İLGİLİ ASKERİ SINIRLAMALAR VE KIRIM’I KAPSAYAN MADDELER

Tasarıda, ABD ordusunun Rus ordusu ile ilişkilerine yönelik kısıtlamalarının artırılması ve Rusya’nın Kırım’daki egemenliğini tanıyacak fiil ve faaliyetlerin yasaklanmasına ilişkin maddelere yer aldı.

UKRAYNA’YA SAVUNMA DESTEĞİ

Tasarı, Rusya’ya yönelik faaliyetler kapsamında, Ukrayna’ya 75 milyonu silah olmak üzere 250 milyon dolarlık savunma yardımı yapılmasını da şart koştu.

TÜRKİYE’YE S-400 NEDENİYLE CAATSA KAPSAMINDA YAPTIRIM

Savunma bütçesi tasarısında, Türkiye’nin S-400’leri teslim alması ABD Hasımlarına Yaptırım Yoluyla Mücadele Yasası (CAATSA) kapsamında, Rusya ile önemli boyutta bir işlem olarak kabul edildi ve NDAA’nın yasalaşmasından sonra 30 gün içinde Türkiye’de S-400 alımına müdahil olanlara CAATSA yaptırımlarının uygulanması talep edildi.

TÜRKİYE’YE S-400’LER DOLAYISIYLA CAATSA YAPTIRIMI
Tasarıda, Türkiye’nin S-400’leri teslim almasının ABD Hasımlarına Yaptırım Yoluyla Mücadele Yasası (CAATSA) kapsamında, Rusya ile önemli bir işlem olarak kabul edildiği ve NDAA’nın yasalaşmasından sonra 30 gün içinde Türkiye’de S-400 alımına müdahil olanlara CAATSA yaptırımlarının uygulanması talep edildi. Tasarıda, başkanın CAATSA kapsamında belirtilen 12 maddeden en az 5’ini uygulaması, yaptırımların “ithal edilen malları” kapsamaması istendi.

TÜRKİYE’YE YAPTIRIMLARIN KALDIRILMASI ŞARTI NELER?

Tasarıda yer alan aptırımların kaldırılması şartları ise şöyle:

“Başkan, yaptırım uyguladıktan sonra 1 yıl içinde Kongrenin gerekli komitelerine, Türkiye’nin veya yaptırım uygulanan kişilerin artık S-400’leri veya bunların yerine herhangi bir Rus sistemini uhdesinde bulundurmadığını, Türk topraklarında Rus hükumeti veya şirketleri adına herhangi bir Rusya vatandaşının S-400’leri çalıştırmadığını teyit ettikten sonra Türkiye’den, Türk hükumetinin veya hükumet adına başka bir tarafın S-400 veya onun yerini alabilecek bir sistemi tekrar edinmek için CAATSA’nın 231. bölümünün kapsamına girecek herhangi bir faaliyete girmeyeceğine dair taahhüt aldıktan sonra yaptırımları kaldırabilir.”

Tasarının 159. bölümünde de yasalaşmasının ardından 15 gün içinde Türk şirketlerinin yerine F-35 için parça üretecek ortakların tespit edilmesi ve gerekli işlemlerin başlatılması istendi.

Trump yönetiminin Türkiye’ye zaten söz konusu yaptırımları uyguladığı için yeniden yaptırım uygulamayacağı öngörülüyor.

ÇİN’E KARŞI İNİSİYATİF PLANI

Yasalaşan tasarı ile Çin’e karşı “Pasifik Caydırıcılık İnisiyatifi”nin kurulması planlanırken, ABD’nin Pasifik bölgesindeki askeri gücünü güçlendirmek için bölgedeki ortak ve müttefiklere destek vermek üzere bu inisiyatif için Hint-Pasifik Kuvvetleri Komutanlığının bütçesine ek 2,2 milyar dolar fon ayrıldı.

Diğer taraftan bu tasarı Trump’ın görev süresi içindeki “veto yetkisini aşan ilk yasa tasarı” olma özelliği taşıyor.