Türk vatandaşları Çin'in toplama kamplarında!

Güncel
Oğuzhan Batur
19 Nisan 2019, 19:44
Oğuzhan Batur
19 Nisan 2019, 19:44

Kırım Haber Ajansı’nın daha önce duyurduğu Çin’de onlarca Türkiye Cumhuriyeti vatandaşının hapishanelerde olduğuna ve kendilerinden haber alınamadığına ilişkin iddialar meclise taşındı. CHP İstanbul Milletvekili Gürsel Tekin, Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’nun cevaplaması istemiyle soru önergesi verdi.

QHA’nın haberinde iddiaları araştıran BuzzFeed haber sayfadında gazeteciler K. Murat Yıldız ve Megha Rajagopalan, ortaya çarpıcı bilgiler koymuştu.

Uluslararası kamuoyunda tepkiyle karşılanan Çin’deki Uygur toplama kamplarında ve hapishanelerinde Türkiye vatandaşlarının da olduğu iddia ediliyor.

Yabancı basında, çok sayıda Türk vatandaşının 2 yılı aşkın süredir Çin Halk Cumhuriyeti sınırları içinde kaybolduğu, hatta Uygur toplama kamplarında tutulduğu haberleri gündeme geldi.

Cumhuriyet Halk Partisi İstanbul Milletvekili Gürsel Tekin, TBMM’de Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’na hitaben konuyla ilgili yazılı soru önergesi verdi. 29 Mart tarihli soru önergesinde “Birçok Türkiye Cumhuriyeti vatandaşının Çin’de toplama kamplarına ve hapishanelere atıldığı, akıbetlerinin bilinmediği, ilkokuldan çağından küçük vatandaşların yetimhanelere konulduğu iddiası” hakkında sorular soruldu.

Tekin, Dışişleri Bakanlığından bu vatandaşların sayısı, ad soyad ve yaşları, Çin Halk Cumhuriyeti nezdinde bulunulan girişimler ve bu girişimlerden elde edilen sonuçların neler olduğu sorularına yazılı cevap istedi. Tekin ayrıca “bu vatandaşların uluslararası anlaşmalardan doğan haklarının korunması adına hangi çalışmaların yürütüldüğünü” sordu. Resmi belgelerle de desteklenen iddialar, Gazeteci K. Murat Yıldız’ın 4 aylık araştırması sonucunda Buzzfeednews haber sitesinde yayımlanan haberiyle kamuoyunun gündemine girdi. Yıldız, bu süreçte onlarca kayıp ailesiyle görüştü ve ailelerin Dışişleri Bakanlığıyla yazışmaları, TBMM İnsan Hakları Komisyonundan ailelere verilen cevaplar da dahil olmak üzere resmi belgelere ulaştı.

Pek çok aile Dışişleri Bakanlığı’nın konudan haberdar olduğunu ve 2 yıldır bakanlığın somut cevaplar vermediğini söylüyor.

KAMPTAKİ TÜRK VATANDAŞI: MEHMET ALİ KAŞGARLI

Ahmet Kaşgarlı, kendisi gibi Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı ağabeyi Mehmet Ali Kaşgarlı’dan 2 yıldır haber alınamadığını ve yaşananları aktardı.

Kaşgarlı’ya göre süreç şu şekilde işledi:

-Ağabeyi Mehmet Ali Kaşgarlı 24 Nisan 2017 tarihinde ticaret yapma amacıyla bulunduğu Çin’de evine gelen sivil polisler tarafından götürüldü.

-27 Nisan 2017 tarihinde e-mail gönderdiği Türkiye’nin Pekin Büyükelçiliği bilgi alıp geri dönüş yapılacağını söyledi.

-30 Nisan’da Dışişleri Bakanlığına yazdığı dilekçeye cevaben konuyla ilgilenileceği cevabı aldı.

-TBMM İnsan Hakları Komisyonunu yazılı olarak Dışişleri bakanlığının cevap vereceğini söyledi.

-Ahmet Kaşgarlı bütün bu yazışmalar sonrası Nisan 2019’a kadar hâlâ bilgilendirilmedi.

Kaşgarlı’nın aldığı tek bilgi 6 Mayıs 2017 tarihinde konsolosluktan gelen, ağabeyi Mehmet Ali Kaşgarlı’nın terör örgütüne finans sağlamaktan suçlu bulunduğu ve Çin Yüksek Savcılığı’nın kendisini gözaltına aldığı notu. Ancak Mehmet Ali Kaşgarlı’nın ne mahkemeye alındığına dair ne de ceza aldığına dair hiçbir belge ve bilgi konsolosluk tarafından sağlanmadı. Tutuklandığına dair de resmi bir bilgi yok.

Yani 32 yıldır Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan Mehmet Ali Kaşgarlı teknik olarak Çin Halk Cumhuriyeti sınırları içinde kayboldu. Gerek Dışişleri Bakanlığı gerekse Türkiye’nin Pekin Büyükelçiliği kayıp yakını Ahmet Kaşgarlı’yı ağabeyinin durumu hakkında bilgilendirmedi. Üstelik Mehmet Ali Kaşgarlı’nın çifte vatandaşlığı dahi bulunmadığı sadece Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olduğu ifade edildi.

Ahmet Kaşgarlı, ağabeyi Mehmet Ali Kaşgarlı’nın kaybından sonra 80 yaşındaki annesi ve 85 yaşındaki babasının sağlık sorunlarının ortaya çıktığını da ilaveten belirtti.

T.C. VATANDAŞI HANKIZ KURBAN TOPLAMA KAMPLARINDA

Benzer durum Hankız Kurban’ın anne ve babası için de geçerli. Kurban annesi Amina ve babası Yahya Kurban’dan Eylül 2017’den beri haber alamaması hakkında konuştu.

Hankız, 11 Eylül 2017’de annesinden “Bizi polis götürüyor, konsoloslukla irtibata geçin” şeklinde bir mesaj aldı. O tarihten beri de ne annesinin ne de babasının durumu hakkında hiçbir bilgiye ulaşamdı Amina ve Yahya Kurban’ın 40 senedir Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olduğu kaydedildi.

Hankız Kurban durumu konsolosluğa bildirmek için telefon açtığında aldığı yanıt, “Bekleyin sizi haberdar edeceğiz, sadece siz değil cevap bekleyen çok telefon var” oldu. Ankara ise Kurban’a durumun Pekin Başkonsolosluğu’na iletildiği, yanıt beklendiği cevabını veriyor. Kurban Pekin Başkonsolosluğu ile iletişime geçtiğinde “bekleyin” denildi ve bu durumun 2 yılı aşkın süredir böyle devam ettiği kaydedildi.

Amina ile Yahya Kurban çiftinin İstanbul’da yaşayan 4 evladı anne babalarının durumuyla ilgili oldukça endişeli olduklarını kaydetti. Anne ve babalarının hayatta olup olmadığı dahi bilinmiyor. Habere göre yetkililerin Eylül 2017’den beri gereken yapılacak bekleyin dediği başka bir bilgi vermediği ifade edildi.

Gazeteci Murat Yıldız kendisinin de Dışişleri Bakanlığı’ndan Çin’de kaybolan Türk vatandaşları hakkında hiçbir bilgi ve yanıt alamadığını söylüyor.

TÜRK DIŞİŞLERİ SESSİZLİĞİNİ KORUYOR

Konuyla ilgili araştırma yapan Euronews, Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Hami Aksoy’la iletişime geçtiğinde Aksoy kayıp vatandaşların isimlerini soraral ilgili daireden yanıt beklediklerini söyledi. 10 Nisan’daki görüşmeden sonra kendisinden 19 Nisan’a kadar herhangi bir bilgi alınamadığı belirtildi.

Türkiye’nin Pekin Büyükelçiliği de Euronews türkçe’nin sorularını yanıtsız bıraktı. Doğu Türkistan Milli Meclis Başkanı Seyit Tümtürk ve Doğu Türkistan Milli Merkezi Başkanı İsmail Cengiz de Çin’de kayıp Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları olduğu bilgisini doğruladı.

Ankara Üniversitesi, Dil Tarih Coğrafya Fakültesi’nde Türkoloji öğrencisi olan Uygur kökenli Meryem Sultan’ın ailesi de Çin’de kayıp. Ancak kendisi ve ailesi Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı değil. Sultan, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının da kayıp olduğu bilgisinin kendisine ulaştığını ve hiç değilse onlar için bir şeyler yapılmamasını şaşkınlıkla karşıladığını söyleyerek, “Türkiye Cumhuriyeti kendi vatandaşlarına sahip çıkmalıdır” dedi.

TEKİN: VATANDAŞLARIMIZ ÜLKEMİZE DÖNMELİ

Euronews’e konuşan gazeteci Murat Yıldız, bu vatandaşların durumu hakkında, “Uluslararası hukuk hiçe sayılıyor, uluslararası anlaşmalardan doğan hakları kullandırılmıyor. Türkiye Cumhuriyeti’nin öncelikli görevi kendi vatandaşlarını korumaktır.” açıklamasını yaptı.

Konuyu Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne taşıyan milletvekili Gürsel Tekin, Euronews türkçe’ye verdiği röportajda, konuyla ilgili olarak, “Mağdur ailelere çeşitli sözler verilmesine, bu vatandaşlarımızın kurtarılacağı ifade edilmesine rağmen de herhangi bir adım bugüne kadar atılmamış durumda. Böyle bir durumu da bizim kabul etmemiz mümkün değildir. Hiç kimse bu ülkenin vatandaşlarını toplama kamplarında tutamaz, böyle bir eziyeti reva göremez. Dışişleri Bakanlığı gereken her adımı atmak, bu büyük ayıbı ortadan kaldırmak zorundadır.” yorumunu yaptı.

Gürsel Tekin, bir an önce mağdur aileler ile hükûmetin bir araya gelmesi ve bu sorunu köken çözmek için Çin Hükûmeti nezdinde gereken adımların atılması gerekliliğinin altını çizdi. Tekin, “Vatandaşlarımızın sağ salim ülkelerine dönmesini dört gözle bekliyoruz” ifadelerini kullandı.