Koronavirüs salgını, Ukrayna ekonomisini nasıl etkiledi?

23 Nisan 2020, 01:20

Ömer Cihad KAYA
QHA Ankara

Dünya piyasalarını adeta alt üst eden koronavirüs salgını, şüphesiz en yıkıcı etkilerini de ekonomide gösterdi. Çok kısa bir sürede dünya, petrol fiyatlarının dibe çakıldığını, sanayi üretiminin durma noktasına geldiğini gördü. Çoğu dünya sistemi teorisyeni, son dönemde yaşananları, yeni bir ekonomik düzene geçişin ilk adımı olarak değerlendiriliyor. Tüm bunlar olurken bir tarım ülkesi olan Ukrayna’da krizin yansımaları ve piyasaların durumunu, Ukrayna’daki Türk iş insanları değerlendirdi.

Salgının Ukrayna ekonomisi üzerine etkileri konusunda görüşlerine başvurduğumuz DEİK Türkiye-Ukrayna İş Konseyi Başkanı Rasim Bekmezci, dünyada arz-talep dengesinin bozulmasından Ukrayna ekonomisinin etkilendiğini ancak özellikle bir tarım ülkesi olarak Ukrayna’nın önünde çok önemli fırsatların bulunduğunu vurguladı.

RASİM BEKMEZCİ: UKRAYNA, ÖZELLİKLE GIDADA GELECEĞİN ÜLKESİ OLABİLİR

Ukrayna, şu anda her zaman yapmak isteyip bir türlü yapamadığı faaliyetleri, bu virüs sürecinde gerçekleştirmeye başladı. Tabii ki, dünyadaki arz-talep dengesinin bozulmasıyla üreticilerin yaptığı ihracatlarda değişti. Örneğin, sanayide bazı sorunlar yaşandı. Ancak, buna mukabil gıda sektöründe artışlar oldu. Ukrayna’nın, en büyük ihracat kalemi tarım ürünleri. Bu noktada, Ukrayna avantajlı bir konumda. Dünyadaki bir çok ülke, tarım ürünlerindeki ihracatlarını durdururken; Ukrayna devam ediyor. Çünkü, gelen talepleri karşılayacak rezervleri mevcut. Ayrıca, toprakları çok verimli… Ukrayna’yı, şu konjönktürde öne çıkaran bir durum bu. Bildiğiniz üzere, petrol fiyatlarında ciddi bir düşüş yaşandı, hatta eksiye düştü. Bunun nedeni, ihtiyacın kalmamasıydı. Tüm depolar doldu hatta petrolü şu anda gemilerde depoluyorlar. Bu noktada, Ukrayna ve Türkiye gibi ülkeler bu işten avantajlı olarak çıkacaklar diye düşünüyorum. Çünkü örneğin, Ukrayna’nın en büyük ihracat kalemi olan gıdada talep arttı, taleple beraber satış fiyatları arttı ve karlılık oranları da arttı. Buna karşılık, en büyük ithalat kalemleri olan petrokimya vb. ürünlerin de fiyatları 4 kat düştü. Artı bu ürünlere Ukrayna’nın talebi de yarı yarıya düştü.

“UKRAYNA’NIN EKONOMİSİNİ DÜZELTİP ROKET GİBİ ÇIKMAMASI İÇİN HİÇBİR SEBEP YOK”

Ukrayna bana göre, bu süreçte, çok büyük bir ithalat düşüşü yaşayacak ve dış ticaret açığını bu sene sıfırlayabilecek. Eğer, güçlü olduğu sektörlerde talebin artmasıyla beraber karlılıklarını artırır, zayıf oldukları sektörlerde de fiyatların düşmesiyle beraber harcamalarını düşürürse bu işten karşı çıkarlar. Tam da bu noktada, Ukrayna’nın en önemli sorunu olan yolsuzluk ve hortumlamanın da önüne geçilebilirse, Ukrayna’nın ekonomisini düzeltip roket gibi çıkmaması için hiçbir sebep yok.

“TÜRKİYE’NİN UKRAYNA’YA YATIRIM YAPACAK İŞ İNSANLARINA DESTEK OLMASI LAZIM”

Koronavirüs salgını, bize şunu gösterdi petrol yenmez ama yenen şeyler de değerlidir. Her yerde tarım ürünü üretemezsiniz ve yemek yemeden de yaşayamazsın. Bana göre, gıda sektörüyle uğraşan Ukrayna’da öğrettiği ürünleri ihraç eden Türk iş insanları kazanacak.

Bence Türkiye’nin, Ukrayna ile ilişkilerini bu anlamda geliştirip; Türkiye’den buraya gelecek tarım sektöründe yatırım yapacak iş insanlarına devlet olarak destek olması lazım. Özellikle de, önümüzdeki sene Ukrayna topraklarını satışa açacak. Bu kanunun geçmesiyle beraber Türkiye Cumhuriyeti ile beraber iş insanlarımız olarak yerimizi almamız gerek. Ukrayna, gıdada geleceğin ülkesi olabilir.

İSMAİL HACIOĞLU: TURKSİD UKRAYNA YÖNETİMİ OLARAK DEVAMLI İRTİBAT HALİNDEYİZ

TURKSİD Ukrayna Yönetim Kurulu Üyesi, iş adamı İsmail Hacıoğlu da, koronavirüs salgınının ekonomik etkilerinden salgının sosyal durumuna yönelik bir değerlendirme yaptı. Hacıoğlu’nun bir Türk iş adamı olarak Ukrayna’daki sosyoekonomik duruma ilişkin görüşleri şu şekilde:

“Dünya, başlangıçta, bu salgını önemsemedi fakat sonra çok tehlikeli bir virüs olduğunu yeni can kayıplarıyla fark ettik. Tabii bu tip salgınlara karşı bir çok organizasyonun alternatif planları yoktu. Sonra acele bir şekilde planlarımızı yaparak uzaktan erişim şeklinde internet üzerinden belli programları kullanarak şirketlerimizi yönetmeye başladık, bunun yanı sıra personelimize gerekli sağlık gereçlerini temin ettik. Ukrayna’da ne yazık ki bir çok firma bu sıkıntıyı atlatabilecek alt yapıya sahip değil. Bundan dolayı krizin sona erdiği dönemde, üzülerek ifade etmeliyim ki, bir çok firmanın kapatılacağını öngörüyorum. Temennimiz daha az bir zararla bu sıkıntının sona ermesi biz iş adamları böyle bir dönemde elimizden geldiğince maddi durumu yetersiz olan insanlara yardım ediyoruz. TURKSİD Ukrayna Yönetim Kurulu olarak devamlı irtibat halindeyiz ve değerlendirmeler yaparak en az hasarla krizin atlatılması için mücadele ediyoruz.

Bu salgın ayrıca bize şunu öğretti ki, sağlık sistemine yatırım yapan modernize eden ülkeler doğru olanı yapmıştır. Türkiye, bu konuda çok başarılı. Ukrayna ise kısıtlı imkanlar ile krizi en az hasar ile atlatmaya çalışıyor en önemli kozu eğitim seviyesi yüksek kurallar ile yaşamaya alışmış halkı tek tük ihlaller dışında herkes kurallara uyuyor . Bizlerin üzerine düşen kurallara uymak ve çevremizdeki yoksul kişilere sahip çıkmak. Unutmayalım, veren el alan elden üstündür biz asil ve merhametli bir milletin torunlarıyız her daim zayıf olanlara destek vermeliyiz.”

EVREN DAMYAN: UKRAYNA’DA SOSYAL MESAFELENDİRMEYE YÖNELİK TEDBİRLERİN, EKONOMİYE ETKİLERİ HİSSEDİLİYOR

Ukrayna’da yaşayan Avukat Evren Damyan, dünyayı etkisi altına alan koronavirüs salgınının Ukrayna’ya yansıması üzerine değerlendirmelerde bulundu.

Damyan’ın gözünden Ukrayna’daki ekonomik durum şu şekilde:

“Covid-19 salgınının yavaşlatılması ve engellenmesi amacıyla dünyanın her yerinde benzer tedbirler alınıyor. Bu tedbirlerin başında ‘sosyal mesafelendirme’ geliyor. Sosyal mesafelendirme sağlanması için insanların bir arada bulunduğu mekanlar kapatılıyor. Ukrayna’da sosyal mesafelendirmeye yönelik tedbirlerin olası ekonomik etkileri oldukça hissediliyor. Bu kapsamda, eğlence yerleri, spor tesisleri ve lokanta gibi iş yerlerinin faaliyetleri durduruldu, hava yolu ile ulaşımda kısıtlamalara gidildi. Çok etkilenen sektörler arasında konaklama ve yiyecek hizmetleri seyahat acenteleri, tur operatörü, diğer rezervasyon hizmetleri ve ilgili hizmetlerde etkilenenlerin başında geliyor. Bu günler geçecek muhakkak. Sadece bu süreçte, sabır, metanet ve dirayetle evde kalmaktan başka çaremiz yok.”


Ekonomi
Ukrayna
Bunlara da bakın: