Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov'un ziyareti Balkanları karıştırdı

Güvenlik
Ayyıldız Huri Kaptan
17 Aralık 2020, 12:07
Ayyıldız Huri Kaptan
17 Aralık 2020, 12:07

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Bosna Hersek ve Sırbistan’ı kapsayan ziyaretleri büyük tepki çekti. Lavrov’un ilk olarak Sırp bölgesi olan Doğu Saraybosna’ya geçerek, ayrılıkçı söylemleri ile bilinen Bosna Hersek Devlet Başkanlığı Konseyinin Sırp üyeleriyle yaptığı görüşmede, Bosna Hersek bayrağının bulunmaması “saygısızlık” olarak tepki çekti ve gündeme oturdu. Bayrak krizine tepki olarak Boşnak liderler Lavrov’un görüşme talebini reddetti. Lavrov, resmi ziyarette sergilediği tavırlarıyla tepki çekerken, Rusya’nın Balkanlardaki rolünün de yeniden tartışılmasına yol açtı. Lavrov dün akşam Belgrad’dan etnik soykırım yapan Sırp çetelerin işareti “üç parmak selamı” yaparak ayrıldı.

LAVROV, SIRBİSTAN’DAN ÇETNİK SELAMIYLA AYRILDI

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov 15-16 Aralık 2020 tarihlerinde Hırvatistan Savaşı ve Bosna Savaşı’nı sona erdiren Dayton Barış Anlaşması’nın imzalanmasının 25. yıl dönümünde Bosna Hersek’e ziyaret gerçekleştirdi. Lavrov, resmi ziyarette sergilediği tavırlarıyla tepki çekerken, Rusya’nın Balkanlar’daki rolünün de yeniden tartışılmasına yol açtı.

LAVROV’UN BOSNA ZİYARETİNDE DAMGA VURAN BAYRAK KRİZİ

Bosna Hersek’e iki günlük ziyaret gerçekleştiren Lavrov, aynı zamanda Sırp Cumhuriyeti (RS) entitesindeki Doğu Saraybosna’ya geçerek, ayrılıkçı söylemleri ile bilinen Bosna Hersek Devlet Başkanlığı Konseyinin Sırp üyesi Milorad Dodik ve RS Başkanı Zeljka Cvijanovic ile görüştü. Lavrov’un, ilk önce ülkedeki iki entiteden biri olan Sırp Cumhuriyeti (RS) içindeki Doğu Saraybosna’ya giderek Sırp temsilcilerle görüşmesi ve görüşmede Bosna Hersek bayrağı bulundurulmaması tepkiye neden oldu.

BAYRAK KRİZİ ZİYARETİN ÖNÜNE GEÇTİ

Lavrov’un Sırp temsilcilerle yaptığı görüşmede Bosna Hersek bayrağının bulunmaması “saygısızlık” olarak nitelendirilirken, Devlet Başkanlığı Konseyinin Boşnak ve Hırvat üyelerinin Rus bakan ile görüşmeyi reddetmesi birçok kesimden takdir topladı.
Görüşmenin yapıldığı salonda Bosna Hersek bayrağı olmaması hemen dikkat çekerken, yaşanan “bayrak krizi” Rus Bakan’ın Bosna Hersek ziyaretinin önüne geçti. Lavrov her ne kadar resmi ziyaret için Bosna Hersek’te olsa da salonda sadece Rusya bayrağı ve RS entitesinin bayrağı bulunuyordu.

HANGİ SIFATLA GÖRÜŞTÜ?

Lavrov, bayrak krizinin hemen akabinde ise ülkedeki en büyük Hırvat partisi konumundaki Bosna Hersek Hırvat Demokrat Birliği (HDZ BIH) Genel Başkanı Dragan Covic ile görüştü. Son dönemde Dodik’in “yakın müttefiki” haline gelen Covic ile Lavrov’un görüşmesi de dikkat çekerken, Rus Bakan’ın “hangi sıfatla” ve “neden” Covic ile görüştüğü de tartışıldı.

LAVROV’UN BOSNA’DAKİ İFADELERİ TARTIŞILDI

Ayrıca Dodik ile Doğu Saraybosna’da düzenlediği ortak basın toplantısında Lavrov’un kullandığı ifadeler de Bosna Hersek devletine ve kurumlarına “saygısızlık” olarak nitelendirildi. Önce ülkeyi kuran Dayton Barış Anlaşması’nın revize edilmesine karşı olduğunu söyleyen Lavrov, sonra aynı anlaşmanın getirdiği Yüksek Temsilcilik Ofisinin (OHR) kapatılması gerektiğini ifade etti. Geniş yetkilere sahip OHR, son dönemde Boşnaklar dışında Dodik’in ayrılıkçı eylem ve söylemlerinin önüne geçmeye çalışan tek kurum olarak dikkati çekerken, Dodik’in bundan duyduğu rahatsızlığı Rus Bakan’a da aktardığı yorumları yapıldı. Lavrov’un tepki çeken bir diğer ifadesi ise “RS’nin askeri tarafsızlığı” oldu. Ülkenin içindeki iki entiteden biri olan RS’nin tek başına askeri tarafsızlık gibi karar alamayacağını aslında Lavrov da çok iyi biliyordu.

BOŞNAK ÜYELER LAVROV İLE GÖRÜŞMEYİ REDDETTİ

Ziyaretin ilk gününde yaşananların ardından, Devlet Başkanlığı Konseyinin Boşnak üyesi Sefik Dzaferovic ile Hırvat üyesi Zeljko Komsic, “devlet adamlarına yakışır” bir hareket yaparak, Lavrov ile görüşmeyi reddetti. Bosna’daki savaşta da ülkenin bağımsızlığını savunan tarafta yer alan ve bu nedenle Boşnak kesiminin de desteklediği Komsic, Lavrov’un yaptıklarının Bosna Hersek ve kurumlarına karşı “saygısızlık” olduğunu vurguladı.

“RUSYA GÜÇLÜ ANCAK BOSNA’NIN DA BİR GURURU VAR”

Dzaferovic ise Rusya’nın güçlü bir devlet, ancak Bosna Hersek’in de bir gururu olduğunu vurgulayarak, “Rusya, Dayton Barış Anlaşması’na saygı duyduğunu söyledi ama dün akşam yapılan açıklamalar bunun tersini gösteriyor.” dedi.
​​​​​​​Ülkenin büyük bir kesiminden takdir toplayan bu hamle, başta Dodik ve Covic cephesi olmak üzere Bosna Hersek’in egemenliği ve toprak bütünlüğü ile ilgili sorunları olan bazı kesimleri rahatsız etti.

“DİPLOMATİK SKANDAL”

Dodik, Dzaferovic ile Komsic’in tavrını “komik” olarak nitelendirirken, Cvijanovic ise bunun “diplomatik bir skandal” olduğunu söyledi. Covic de bu kararın perde arkasında Boşnak lider Bakir İzetbegovic’in olduğunu ileri sürdü.
Diğer yandan Bosna Hersek’ten Sırbistan’a geçen Lavrov ise kendisi ile görüşmeme kararı veren iki üyenin bağımsız hareket etmediğini öne sürdü. Dzaferovic ile Komsic’in aslında halkın değil, dış güçlerin düşüncelerini yansıttığını söyledi.

LAVROV BALKANLARI KARIŞTIRARAK GİTTİ!

Sırp milliyetçileri tarafından kullanılan bir selam çeşidi olan Sırp zafer işareti olarak da geçen Çetnik selamı, Bosna savaşından kalma kötü bir işaret anlamını taşıyor. Bosna Hersek ziyaretini, önce Sırp bölgesine yapan Lavrov, önce burada Bosna Hersek bayrağı olmadan Bosna Sırp lideri Dodik ile görüştü. Buna tepki olarak Boşnak liderler Lavrov’un görüşme talebini reddetti. Lavrov bu ziyaretlerdeki krizlere son noktayı, Sırbistan yetkilileri ile görüştükten sonra ülkesine dönmek için uçağa binerken çetnik selamı vererek koydu.