Rusya'da sonucu belli olan referandumda katılım oranı ne durumda?

29 Haziran 2020, 21:32

Ömer Cihad KAYA
QHA Ankara

Rusya Federasyonu’nda Rus olmayan halkların ölüm fermanı niteliğindeki anayasa değişikliği referandumuyla ilgili oy verme süreci başladı. Putin’e ölene kadar devlet başkanlığı yolunu açan tartışmalı referandumda, Rus yetkililerin açıklamalarına göre katılım yüzde 37 seviyesinde. Sonucu belli olan Putin’in anayasa değişikliği referandumuyla ilgili oy verme işlemi 1 Temmuz 2020’ye kadar devam edecek.

Rusya Federasyonu Merkez Seçim Komisyonu, 29 Haziran 2020 tarihi itibarıyla katılım oranını yüzde 37,2 olarak açıklandı. Ayrıca Merkez Seçim Komisyonu resmi internet sitesinin verilerine göre 29 Haziran 2020 itibariyla oy veren seçmenlerin sayısı 40415883 olarak kayda geçti.

Ayrıca 25 Haziran 2020’den bu yana seçime katılan seçmenlere ilişkin sandık çıkış anketi verilerine göre, 163 bin 124 kişi görüş bildirdi. Buna göre, seçmenlerin yüzde 76’sı anayasa değişikliğine “evet” dedi.

RUSYA’DA SKANDAL OY SANDIKLARI!

Putin’in anayasa değişikliği referandumunda, bir diğer önemli olay da seçmenlerin oy kullanma şekilleri. Adeta, seyyar bir şekilde kurulan sandıklarda hiçbir kural tanımaksızın sokaklarda oy kullandırılıyor. Bu durum da, sonu belli olan ve Kremlin tarafından uygulamaya konarak, ülkedeki otoriter düzeni daha da artıracak olan anayasa değişikliği referandumunun ne çeşit bir vehamet olduğunu gösterir nitelikte. İşte Rusya’da kurulan oy sandıklarından bazıları:

RUSYA’DA ANAYASA REFERANDUMU: SONU BELLİ OLAN SEÇİMLER!

Rusya’da muhalefetin “anayasal darbe” olarak nitelendirdiği anayasa değişikliğine pek çok çevreden tepki geliyor. Putin’in fiiliyattaki otoriter yönetimini resmiyete dökecek olan değişiklik planı, anayasal anlamda Ruslara “devlet kurucu halk” statüsü vererek, Rusya’daki Türk ve Müslüman olan halkların zaten kağıt üzerinde olan temel hak ve hürriyetlerini tamamen yok ediyor.

Putin’in anayasa değişikliği referandumu, 22 Nisan 2020 tarihinde yapılması planlanıyordu ancak koronavirüs salgını nedeniyle ertelenmişti. Sonucu belli olan referanduma ilişkin, Kırım Tatar Teşkilatları Platformundan değiştirilmesi planlanan anayasa maddelerinin yarattığı tehlikelere değinen ve protesto eden bir bildiri yayımlanmıştı.

ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİ TEKLİFİNDE NELER VAR? 

Gündemdeki yeni anayasa değişikliği sonuçları itibariyle en çok, federasyon içindeki Rus olmayan halkları ilgilendiriyor. Rusya Federasyonu’nda Rus olmayan halkların temel hak ve özgürlüklerini neredeyse sıfıra indirecek olan anayasa değişikliğinin kabul edilmesine kesin gözüyle bakılıyor. Sürecin neler doğuracağını ise, Putin Rusya’sının mevcut politikalarına bakarak öngörmek mümkün.

Majestelerinin demokrasisi niteliğindeki Putin’in yeni anayasa taslağı, Rusya Federasyonu tanımını da tartışmalı hale getiriyor. Rusya Federasyonu, çok uluslu federe yapısından çıkarak, üniter ve Rus şovenizmini merkeze alan bir ülke haline gelecek. Hiç şüphesiz, anayasa taslağında yer alan, Rus kökenlilere “devlet kurucu halk” statüsü verilmesi planı, Kremlin’in tarihi süreçte adım adım sahiplerinden “çaldığı topraklardaki” hiç azımsanmayacak derecedeki Türk ve Müslüman halkı yeni bir meydan okumanın eşiğine getirecek.

RUSYA’DAKİ TÜRK VE MÜSLÜMAN HALKLARIN ÖLÜM FERMANINI VEREN DEĞİŞİKLİK TEKLİFİ

Putin’in yeni anayasa değişikliğine ilişkin taslak metinde, en önemli nokta hiç şüphesiz, büyük çoğunluğunu Türk ve Müslüman halkların oluşturduğu Rus olmayan halkları ilgilendiren kısım. Rusya Federasyonu anayasasına eklenmesi planlanan konuyla ilgili teklif maddesi şu şekilde:

            “Rusya Federasyonu topraklarında, devlet kurucu halkın dili olan Rusça devlet dilidir. Rus halkı devlet kurucu bir halk olduğu gibi, Rusya Federasyonunun ortak hukuka sahip halklarının çok milletli ittifakına dahildir.”

Dünya Kırım Tatar Kongresi (DQTK) Genel Sekreteri Namık Kemal Bayar, Rusya’daki yeni anayasa değişikliği metnini irdelediği QHA’da yayımlanan “Hitler’in Rüyası: Putin’in Yeni Anayasası” başlıklı yazısında, garabet niteliğindeki anayasa değişikliğinin, uluslararası hukuk boyutunu değerlendirdi. Bayar, değişiklik sonrası şekillenecek yeni anayasanın, “açıkça ırkçı ve ayrımcı bir niteliği olduğunu” kaydetti. Özellikle, değişiklik teklifindeki, Rusya kanunları uluslararası hukuk normlarından üstündür.” maddesine dikkat çeken Bayar, bu maddenin amacının, “Rusya’nın insan hakları ve diğer konulardaki uluslararası mahkemelerde Rusya aleyhine verilen kararların uygulanmaması imkanı sağlamak” olduğunu vurguladı.

Dünya Kırım Tatar Kongresi (DQTK) Genel Sekreteri Namık Kemal Bayar’ın yazısının devamı, QHA internet sitesinde bulunan “Yazarlar” kısmında, “Hitler’in Rüyası: Putin’in Yeni Anayasası” başlığıyla bulunabilir.

İlgili haber: Rusya’da yeni anayasa değişikliği: Türk ve Müslüman halkların yaşam hakkı yok ediliyor

PUTİN’E ÖLENE KADAR BAŞKANLIĞIN YOLUNU AÇAN ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİ

Rusya’daki yeni anayasa değişikliği teklifindeki bir diğer önemli kısım, devlet başkanının görev süresi. Rus anayasasındaki, “Bir kişi iki dönem üst üste devlet başkanlığı yapamaz” maddesinden “üst üste” kelimesi çıkarılıyor. Ayrıca, daha önce devlet başkanlığı görevinde bulunan kişilerin de eski görev süreleri sıfırlanacak. Bu maddenin kabulüyle beraber, Putin, 2024 seçimlerinde yeniden başkan adayı olacak. Bu madde, 1999’dan bu yana başbakan ve devlet başkanı olarak iktidar koltuğunu bırakmayan Putin’e 84 yaşında olacağı 2036 yılına kadar Kremlin’de kalma şansı veriyor. Yani anayasa değişikliğinin kabulüyle beraber Putin, ölene kadar başkanlık görevinde bulunabilecek.


referandum
Rusya Federasyonu
Bunlara da bakın: