Kurkçi: İşgal altındaki Kırım’ın Ukrayna’ya geçişi bir kaç yıl sürebilir

01 Kasım 2019, 23:25

Son zamanlarda politikacılar ve uzmanlar, Kırım işgali etrafındaki durum hakkında oldukça çelişkili veya tamamen asılsız açıklamalar yapıyorlar, bazı konular ise tamamen susturuluyor.

Ukrayna’nın Kırım’ın işgalini kaldırma stratejisi var mı? Kırım ve Donbas ne zaman ve nasıl geri alınacak? Kırım’ın azat edilmesinde nasıl ulusal mekanizmalar kullanılacak? Neden Kırım’a Kuzey Kırım kanalından su temini konusu tekrar tekrar gündeme getiriliyor? Bu gibi konular Rusya işgali altındaki Kırım bilgi alanında hep tartışılmaktadır.

Ukrayna İşgal Edilen Bölgelerden ve İç Mültecilerden Sorumlu eski Bakan Yardımcısı Yusuf Kurkçi,  QHA media ile röportajda televizyonda veya sosyal ağlara yayılan bazı ifadeleri inceleyerek, yanlış fikirler ve uygulamanın tehlikesini açıkladı. İşte Yusuf Kurkçi ile yaptığımı o röportajımız…

Halkın Hizmetkarı Partisinden milletvekili İrına Vereşçuk, röportajlardan birinde şu an Ukrayna hükûmetin Kırım’ı geri almak için bir stratejisi ve Rusya Federasyonu ile görüşme yapmak için platformlar olmadığını bildirdi. Ukrayna’nın gerçekten de böyle stratejisi yok mu?

Kurkçi, “Tabi ki, hükümetin, geçici işgal altındaki Donetsk ve Lugansk bölgeleri veya Kırım’ı geri almak için bir stratejisi var. Devlet bunun nasıl yapılacağını biliyor ve bu stratejiyi gerçekleştiriyor. Ancak bu herkes için açık bir belge değil. Ulusal güvenlik konusu – bu, devlet rehberliğinin kişisel sorumluluğudur. Eğer insan bu konu ile ilgili alanda çalışmıyorsa, onun bu bilgilere erişimi yok ve onun, bu gibi belgeli olmasından haberi yok. Yeni milletvekillerinin de bir konuda bilgisi olmasa, bu durum bunun ülkede olmadığı anlamına gelmez.” dedi.

Kurkçi Sonra da, Rusya televizyonları bu durumu propagandası için kullanarak, “Ukrayna Kırım’dan vazgeçti”, “Ukrayna Kırım’ı teslim etti” gibi ifadeleri kullanıyor. Bu ifadelerin Kırım’da nasıl kabul edildiğini bir düşünün. Orada insanlar Ukrayna Kırım’ı geri almak için elinden geleni yaptığını düşününce, milletvekili böyle şeyler söylüyor. Ayrıca, bu iddialar Rusya tarafından uluslararası düzeyde Ukrayna’ya karşı kullanılabilir.” ifadelerini kullandı. 

Kırım’ı geri alma stratejisi daha 2015. yılında açıklandığını hatırlıyorum, ama sonra Ukrayna Ulusal Güvenlik ve Savunma Konseyi belgeye erişimi kapatması ortaya çıktı. 

Kurkçi, “Doğru. Bunu yapmak zorundaydık. Açıklanan her bir hareketimiz rakiplerimiz tarafından bize karşı kullanabilir. Bu nedenle, bir politikayı düzenleyen bu tür kararlar ve belgeler kapalıdır. Ayrıca, bilgi alanında bu konuya dönüş, rakiplerimiz bu belgelere acil erişim almak istediğini gösteriyor. Politikacılarımız bu konuyu açtığında, onlar bunun devlete karşı kullanılabileceğinin farkında olmadan, düşmanlarımızın isteklerini  yerine getiriyor.” diyerek düşüncelerini paylaştı.

Strateji bizim iç meselemiz ise, Kırım ile ilgili formatı oluşturmanın tüm bu yılları, Rusya’nın Kırım meselesinin kapalı olduğu ve herhangi bir formata girmediği düşüncesi nedeniyle imkansızdı. Böyle format olmadığının başka bir nedenleri var mı?

Kurkçi, “Diyelim ki politik halkada oyuncularız. Tartışmamız bir kaz konu ile ilgili olduğunu biliyoruz. Rakibiniz, Kırım sorununun kapalı olduğunu belirtiyor. Bu konuyu tartışmaya dahil etmeye devam ederseniz, büyük ihtimalle başka hiçbir konuda herhangi bir hedefe ulaşamayacaksınız. Eğer Ukrayna bugün Donbas meselesini çözmeyince, Kırım boyunca ayrı bir alan yaratılmasını talep ederse, uluslararası yönümüzü çıkmaz hale getirebiliriz. Çünkü diplomaside her şeyin kademeli olarak yapılması gerekiyor.” dedi.

Kırım Tatar Milli Meclisi (KTMM) üyesi Eskender Bariyev aynı yayında Kırım’ın Ukrayna’ya geri dönmesi Donbas’a göre daha kolay olacağını bildirdi. Çünkü ona göre, Kırım’da çok sayıda zayiat olmadı. Gerçekten öyle mi? 

Kurkçi, “Buna katılmıyorum. Günümüzde, Kırım’da propaganda “bizde ateş etmiyorlar, kimseyi öldürmüyorlar” diye kuruluyor. İşgal edilen yarımadada bir yıl içinde aman-aman herkes Rus pasaportlarını aldığı argüman değil mi sizce? Bir problemi çözmenin karmaşıklığı veya kolaylığı her zaman insan kayıplarıyla ölçülmez.” ifadelerini kullandı.

Yine de, sizce, hukuki veya pratik açıdan Kırım veya Donbas’ın  özgürleştirilmesi daha kolay olacak?

Kurkçi, “Zaman gösterir. Ancak, herhangi durumda, reentegrasyonunun geçici bir uluslararası yönetim gibi bir bileşeni olmalıdır. Bu yönetim bir sürü çalışmalarından sonra reentegrasyon oldu diyebiliriz. Bunlar arasında barışı koruma güçleri ve kolluk kuvvetlerinin yerleştirilmesi, hem de o topraklarda Ukrayna makamlarının yeniden kurulması yer alıyor. Fakat bu ne kadar süreceğini tahmin etmek çok zor. Yönetim kuruluşu, sonra da onun çalışma süresi belli değil. Bir ay veya bir-iki yıl içinde çözülecek mesele değil. Geçici işgal altındaki Kırım veya Donbas’ın geri alınması bir kaç yıl sürebileceğine hazır olmalıyız.” dedi.

Uluslararası geçici yönetim çoğunlukla Donbas’a gelince konuşulur. Kırım’ın geri alınması gerçekleştiğinde, böyle bir geçiş yönetimi gerekecek mi? 

Kurkçi, “Evet, Kırım’da büyük bir yıkım yoktu, büyük kayıplar olmadı. Ama işgale katılan ve işgalcileri destekleyen birçok insan oldu. 2014. yılından itibaren Kırım’a Rusya’dan bir sürü insan görüldü. Bu insanlara ceza kesilmesi veya Kırım’ı terk etmeleri için de zaman gerek olacak. Bunun için Kırım’da geçici uluslararası yönetimin yapılması gerekecek. Çünkü Kırım’ın azat edilmesinden itibaren durum uluslararası teşkilatlar tarafından kontrol edilmeli.” diyerek Kırım hakkında düşüncelerini paylaştı.

Yine Donbas ile ilgili olarak uluslararası geçici yönetim konusu hem medya alanında, hem de yabancı ortaklarla tartışılıyor, ancak Kırım ile ilgili böyle bir yönetim kuruluşu aktif tartışılmıyor.

Kurkçi, “Bu nedeni var. Rus propaganda bir tek Donetsk ve Lugansk Bölgelerinin tartışılması için birçok şey yaptı. Çünkü Donetsk ve Lugansk Bölgeleri hakkında ne kadar çok konuşursak Kırım hakkında o kadar az konuşuruz. Ülkemizde Donetsk, Lugansk ve Kırım konusu aynı seviyede olması için elimizden geleni yapmalıyız.” dedi.

Günümüzde “Kırım’da yaşayanlara Ukrayna onları unutmadığını göstermek için Kuzey Kırım kanalından Kırım’a su temin edelim, hava ve demiryolu iletişimi kuralım” gibi çağrılar sayısı artıyor. Böyle adımlar gerçekten hem Kırımlılar, hem de Ukrayna’nın kendisi için yararlı olabilir mi? 

Kurkçi, “Ukrayna Kırım’ı unutmadı dediğimizde, ortaya su ve nakliyat ile ilgili konuşmalar çıkıyor. Çünkü bu günde Kırım’da işgalcilerin en büyük zorluğu budur. 2014. yılında Ukrayna tarafından su ve elektrik arzını durdurma kararları çok doğru olduğunu düşünüyorum. “Kırımlıları düşünüyorsanız, onlar için şunu ve şunu yapın” gibi çağrılar – işgalcilerin tüm bu sorunları bizim pahasına çözme çabasıdır.” ifadelerini kullandı.

İşgal edilen Kırım’da su durumunun her geçen gün daha kötüye gittiğini söyleyen Kurkçi, “İşgalciler su ile ilgili sorunları insanlar için değil, Kırım’da mevcut olan ekonomik ve sanayi problemleri çözmek için çabalıyor. Yani yarımadada sanayi için su kaynakları yeterli olmasa da, insanlar için su yeterince sağlanabiliyor.” dedi.

Kırım
Ukrayna geçişi
Yusuf Kurkçi
Bunlara da bakın: