Moldova muhalefetinden "Rus kredisi" uyarısı

05 Temmuz 2020, 12:15

Moldova’da hükumet, Rusya’nın vereceği 200 milyon avroluk kredinin avantajlı ve gerekli olduğunu savunurken, muhalif politikacılar ve bazı uzmanlar bunun Moldova’nın çıkarlarına zarar verebileceğini söylüyor.

Balkan Insight’ın aktardığına göre muhalefetteki Moldova milletvekillerinden bir grup, 2 Temmuz’da iktidardaki Sosyalist ve Demokrat Partilerin ortak oylarıyla Rusya’nın vereceği 200 milyon avroluk kredinin hemen onaylamasının ardından, Anayasa Mahkemesi’ne temyizde bulunarak, hakimlere acil olarak karar verme çağrısı yaptı.

TARTIŞMALI HÜKÜMLER: RUS ŞİRKETLERİNİN ÖNÜ AÇILIYOR

Moskova’da 17 Nisan’da imzalanan, bazı hükümlerinin tartışmalı olduğu ifade edilen kredi anlaşması Moldova’da tartışmalara sebep oldu. Anlaşmaya göre Rusya, anlaşmanın yürürlüğe girmesinden sonraki 30 gün içinde ilk 100 milyon avroyu gönderecek. İkinci kısmı ise Kasım ayında Moldova’da yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimlerinin hemen öncesinde, 31 Ekim’den önce gönderilecek.

Rusya yanlısı görüşleri bilinen Cumhurbaşkanı Igor Dodon, Kasım 2019’da vaat edilen kredinin Moldova’yı “şantiye” haline getirmek için kullanılacağını, yol inşası ve onarım için hayli iddialı bir plana odaklanacağını açıklamıştı. Kredi hükümlerine göre Rus şirketleri Moldova’da yol yapım ihalelerine katılabiliyor.

Muhalefet, kredi müzakerelerinin şeffaf olmadığından ve kapalı kapılar ardında gerçekleştiğinden şikayetçi. Pro Moldova milletvekili Sergiu Sarbu, anlaşmanın Rus şirketlerini desteklediğini ifade ederek uyuşmazlıkların uluslararası tahkimde çözülemeyeceğini de belirtti.

BORÇ MESELESİ

Başbakan Ion Chicu, Moldova’da özel bir şirket tarafından Rus bankalarından alınan ve Moldova devleti tarafından garanti edilen herhangi bir kredinin, özel şirket tarafından geri ödenmediği takdirde otomatik olarak Moldova’nın devlet borcuna dönüşeceğini söyledi.

Eski Başbakan Maia Sandu, 30 Haziran’da düzenlenen bir basın toplantısında, Rus tarafının sadece devlet kredisi için değil, Moldova’daki özel şirketler tarafından yapılan borçlar için de acil borçların geri ödenmesini talep etmesine izin veren aynı hükmü eleştirerek, “Özel borçluların borçlarının devlet borçlarıyla ortak noktası nedir? Bu devlet kredisinin bazı özel kredilerle ne ilgisi var? Bu hükmün arkasında ne var? Yoksa bu, Dodon’un kendisi için çalışan bazı şirketlerin kapısını açmaya çalışmasının bir yolu mu? ” diye sordu.

HEM RUSYA, HEM IMF İLE KREDİ ANLAŞMALARI ONAYLANDI

Hükümet Salı günü hem Rusya hem de IMF (Uluslararası Para Fonu) ile kredi anlaşmalarını onayladı – ancak Rusya kredisinin 2 Temmuz’da gerçekleşen parlamento tarafından onaylanması gerekiyordu.

Başbakan Ion Chicu anlaşmayı savunarak, iddia edildiği gibi kötü bir taahhütte bulunmadığını, herhangi bir gizli koşulu olmayan klasik bir finansman anlaşması olduğunu söyledi. Chicu, söz konusu anlaşmanın bütçe açığının karşılanmasına yardımcı olmak için hem avantajlı hem de gerekli olduğunu öne sürdü.

Ancak Moldova’daki bazı ekonomi uzmanları, kredinin Moskova’nın yararına ve Moldova’nın zararına olabilecek bazı kusurlara sahip olduğunu da belirtiyor.

“ANLAŞMANIN İÇERİĞİNDE BAZI TUZAKLAR VAR…”

Transparency International’dan uzman Veaceslav Negruta, 1 Temmuz’da Radio Free Europe’a (Özgür Avrupa Radyosu) verdiği demeçte, “Bu anlaşmanın içeriğinde bazı tuzaklar var… bu hem Moldova’ya yardım etmek için değil, hem de finansal tarafı da dahil olmak üzere Moldova’yı bir devlete mâl olacak sonraki programlara çekmek için önerildi” dedi.

Öte yandan, IMF’in 1 Temmuz’da hali hazırda Moldova Ulusal Bankası’na 235 milyon ABD doları kredi verdi. Buna göre 156 milyon ABD doları faiz oranı yüzde 1,5 olarak belirlendi ve beş yıl içinde geri ödenmesi gerekiyor. Diğer 78 milyon ABD doları da 10 yıl içinde yüzde sıfır faizle geri ödenecek.

Avrupa Komisyonu, 1 Temmuz’da Moldova dahil 10 komşu ülke için yeni 3 milyar avroluk makro-finansal yardım paketi önerdi. Moldova için, tercihli kredi olarak 100 milyon avro tahsis edilmesi planlanıyor. Komisyon önerisinin, Avrupa Parlamentosu ve AB Konseyi tarafından onaylanması gerekiyor. Yaz başında 50 milyon avroluk ilk dilim Kişinev’de bekleniyor.

Moldova
rus kredisi
Rusya
Bunlara da bakın: