Kırım Tatar aydını İlyas Boraganskiy'in mezarı Ufa'da bulundu

Haberler
Anife Bilal
11 Mayıs 2021, 14:15
Anife Bilal
11 Mayıs 2021, 14:15

Başkurdistan Cumhuriyeti’nin başkenti Ufa’da Kırım Tatar filolog ve yayıncı İlyas Boraganskiy’in mezarı bulundu. Boraganskiy’in mezarı Ufa’nın bugüne kadar korunmuş en eski Müslüman mezarlığında ortaya çıktı.

Başkurdistan’ın başkenti Ufa’da bir grup, şehirdeki Müslüman mezarlığında yapılan temizlik esnasında ünlü Kırım Tatar yayıncı, yazar ve alim olan İlyas Boraganskiy’in mezarını buldu. Sosyal medya üzerinde açıklama yapan aktivist Elza Mualimşina, Rusya’da faaliyet gösteren Tarih ve Kültür Anıtlarını Koruma sivil teşkilatının Ufa’nın bugüne kadar korunmuş en eski Müslüman mezarlığında temizlik çalışmaları yaptığını anlattı. Aktivist ayrıca temizlik çalışmaları sırasında eski mezarlıkta Kırım Tatar filolog ve yayımcı İlyas Boraganskiy’in mezarının bulunduğunu anlattı.

KIRIM TATAR YAYIMCI İLYAS BORAGANSKİY

Bahçesaray’da varlıklı soylu Kırım Tatar ailesinin bir ferdi olarak 22 Nisan 1852’de dünyaya gelen İlyas Boraganskiy tahsiline Müslüman mektebinde başladı, daha sonra ise medresede okudu. 1867 yılında Türkiye’ye gitti. Yedi yıl boyunca İstanbul’da kalan Boraganskiy burada yayımcılık, fotoğrafçılık, kakma ve kaligrafi sanatı eğitimi aldı. Daha sonra Kırım’a geri döndü ve çalışmaya devam etti.

1876 yılında İstanbul Üniversitesindeki arkadaşları ziyaret etmek amacıyla seyahata çıkan Boraganskiy Rusya’nın Kazan, Ufa, Moskova, St.Peterburg şehirleri dolaştı. Seyahat sırasında Boraganskiy, Rusya’daki önde gelen doğu bilimcilerle tanıştı. Bu seyahat Boraganskiy için bir dönüm noktası oldu. 1882’de St.Petersbur kentine yerleşen Boraganskiy, St.Petersburg Üniversitesinin Doğu Fakültesinde Türk Dili ve Doğu Kaligrafi dersleri vermeye başlıyor. Boraganskiy 10 yıl boyunca St. Petersburg Üniversitesinde ders verdi.

1893 yılında Kırım Tatar alimi St. Petersburg’ta yayın evi açma izni aldı ve yayımcı olarak ünlü oldu.

Boraganskiy’in yayın evinde Kur’an-ı Kerim, “Nenkecan hanımın türbesi”, Kırım Tatar dil bilimi kitapları, ünlü Rus yazarların eserleri ve onların Kırım Tatarca tercümeleri basıldı.

1917’da Boraganskiy Başkurdistan’ın başkenti Ufa’ya taşındı. Ufa’da Salavat gazetesinde çalıştı vagenç Başkurtlara yayımcılığı öğretti. Daha sonra kendi yayın evini St.Petersburg’tan Ufa’ya taşıdı ve yayımcılık işine devam etti. İlyas Boraganskiy 1938 yılında Ufa’da vefat etti.