Kırım Saati'nde Kırım Tatarı eğitimci Kangiyev ile eğitim ele alındı

17 Mayıs 2020, 19:16

Kırım Saati‘nde 16 Mayıs 2020’de Aydın Taş’ın konuğu, ömrünü eğitime adamış Kırım Tatarı eğitimci Mehmet Kangiyev oldu. Hem Kırım Tatarlarının eğitimi, hem de Ukrayna devleti ve ASTEM Vakfı tarafından desteklenen Kıyiv’de (Kyiv) kurulması planlanan uluslararası “Zincirli Projesi” konuşuldu.

EĞİTİME ADANMIŞ BİR ÖMÜR

Özbekistan’da sürgünde dünyaya gelen Kangiyev, hayatı boyunca pedagojik eğitimle ilgilendi ve fizik, matematik alanlarında öğretmenlik ve müdürlük yaptı.

Kırım’da en yetenekli öğrencilerin seçildiği Tankovoye Lisesinin müdürlüğünü yapmış olan Kangiyev, lisenin nasıl kurulduğunu, vatan Kırım’a dönünce ne tür zorluklar yaşandığını lisenin 2014’ten sonraki zorlu süreçlerini anlattı. Kangiyev, 2014 işgalinden sonra okulun sıradan bir okul haline getirilmesi ve karşılaştığı baskılar nedeniyle emekliye ayrıldı.

Üniversite öğrenimi yıllarından itibaren pedagojik eğitimle ve teknoloji alanlarıyla ilgilendiğini belirten Kangiyev çalışmalarını şu şekilde anlattı:

“Matematik alanında uzaklarda yaşayan yetenekli çocuklarla 1970’lerin ortalarında genç matematikçiler olarak Semerkant’ta bir yarışmaya katılmıştık. Birinci olduk. Sadece matematik fizik değil de yeni teknoloji ve pedagojik alanlarla da Kırım Tatar çocuklara eğitim vermeyle ilgiliydik. Zorlu olimpiyatlara katılarak matematik fizik problemleri çözerek bu işleri sevdik, öğrendik, geliştirdik. Bunu da hayat boyu devam ettirdik.”

“KIRIM TATARI ÖĞRETMENLER İDEOLOJİK CEPHE ASKERİ OLARAK GÖRÜLDÜ”

SSCB’nin dağılma döneminde Kırım Tatarlarının vatana dönüşüne izin verildiği süreçte ilk olarak 1987-1988 ağustosunda Kırım’a dönen Kangiyev yaşadığı zorlukları şöyle özetledi:

“Kırım’da bu yıllarda cenk var desem yanlış olmaz. 1980-1990’larda bu yıllarda mafyalarca Kırım Tatarlarına ve yerli halka savaş açılmış durumdaydı. Çok zorluklar yaşatıldı. Kırım’da işsiz kaldık. Kırım Tatar öğretmenler ideolojik cephe askerleri olarak görüldü. Okullara alınmadık. 1988’den 1993 yılına kadar işsiz bırakıldık. Tüm bunlara rağmen ben 5 sınıf açtım. 1993’ün Nisan ayında engelli çocukların okullarını düzenledik.

“SLAV ÇOCUKLARINI DA EĞİTMEYE ZORLANDIK, BİZİM PRENSİPLERİMİZ VARDI, HERKESİ ALAMAZDIK…”

Kırım Tatar çocuklarının sayısı çok olduğu için hükumet rahatsızlık duydu ve bize karşı cephe alındı. Bundan dolayı beni, sayıları yarı yarıya Slav çocuklarını da eğitime almaya zorladılar. Ama bizim prensiplerimiz vardı. Yoldan geçen herkesi alamazdık. Yetenekli çocukları yetiştirmek, eğitmek bizim prensiplerimizdendi. Özellikle Kırım Tatarı çocukları. Biz tüm bunlara rağmen dayandık. Önümüzde çocuklarımız vardı. Onlar bizim geleceğimiz. Onların terbiyesi, öğrenimi, eğitimi bizim sorumluluğumuzda, boynumuzun borcuydu.”

“1944’TE BAŞLAYAN SOYKIRIM 1990’LARA KADAR SÜRDÜRÜLDÜ”

Karşısına çıkan engelleri, “Bu mesele çok ağır bir mesele. Bu problemler çok yıllar önce başladı. Kırım’da daha çok karşımıza çıktı. Bize, Kırım Tatarlarına karşı Rus yetkilileri cephe açarak ırkçılığı devam ettirdi. Soykırım 1944’te başlamıştı ama 1990’lı yıllara kadar bu soykırımcılık bitmedi. Kırım Tatar gençlerinin yüzde 99’u işsiz bırakılarak öldürüldü. Sınır baskısından helak oldular.”ifadeleriyle özetledi.

KANGİYEV: ÖĞRETMENLİK, HAYATIMIN ANLAMI VE AMACI

Gördüğü baskılardan dolayı çok uzun zaman öğretmenlik yapamayan Kangiyev başka işler yapmak zorunda kaldığını, bir çok iş ve mesleği öğrendiğini ancak öğretmenliği; “hayatının mesleği ve amacı” olarak tanımladı.

“GELİŞTİRDİĞİMİZ YÖNTEMLER İŞE YARAYINCA RUSYA’DAN BİLE BİZE AKIL DANIŞMAYA GELENLER OLDU”

Kangiyev, prensiplerine bağlılıklarından dolayı Kırım Tatarlarının, gördükleri baskılar karşısında neler yaptıklarına dair şu bilgileri aktardı:

“Birkaç kez okullarımızı kapatmakla tehdit ettiler. Biz milli meclisimizden (KTMM) yardım istedik. Bu hep böyle devam etti. Her zaman meclise müracaat ederek rahatsızlık vermenin uygun olmadığına karar verdiğimiz için kendimize yeni çareler aradık. Ukrayna ve Kırım’dan da öte dünyaya sesimizi duyurmaya karar verdik. Yetenekli çocuklarımız ile bilimsel projelerle uluslararası yarışmalara katılarak başarılar elde ettik. Dünyaya da kendimizi ispat etmiş olduk. Artık başka heyetler de bize fikir danışmak için aramaya başladılar. Bunların içinde Rusya’dan bile akıl danışmaya gelenler oldu. Böylece doğru taktik ve yöntemlerimizle kendimizi ispatlamış, baskılardan bir nebze kurtarmış olduk.

Kangiyev yaşadıkları zorlu süreçlerde Türkiye’den gördükleri destek ve yardımları şöyle ifade etti:

“Açlık çekilen 1990’lı yıllarda Türkiyemiz’den tırlarla tonlarca iaşe geliyordu. Çocuklarımızı açlıktan kurtarıyorduk. Bunlar maddi yardımlar. Ayrıca Türkiye’nin tanınır ve önemli üniversitelerinden İngilizce eğitim vermek üzere öğretmenlere eğitime geliyordu. Bunlar unutulamayacak kadar önemliydi.”

ULUSLARARASI BİR PROJE: ZİNCİRLİ OKULU

Kangiyev uluslararası bir proje olan Zincirli Okulunu ise şöyle anlattı:

“Bu okul uluslararası yetenekli çocukların yatılı okulu olacak. Okul adını iki farklı yerden alıyor. Birinci olarak Mengli Giray Han’ın inşa ettirdiği bilinen 500 yıllık, Kırım Bahçesaray’ın meşhur sembolü Zincirli Medresesi’nden alıyor. Ayrıca 2007 yılında Türkiye’nin yardımıyla restore edilmiş kültürel bir yapı. İkincisi ise Kırım’da farklı yerlerde zincirleme halde eğitim projesi amaçlandı. Zincirli adının bir diğer anlamı da buradan geliyor. Bu okulların zincirleme ağı ile Kırım Tatarı çocuklarımızın dilini, tarihini, kültürünü geliştirmesi hedefleniyor. Vatandaşlar dilini tarihini unutursa yok olur. Bu felaketi önlemeyi amaçladık. Online olarak kolay görünse de binası olan bir okula dönüştürülmesi kesin görülüyor ve planlanıyor. Online yeterli değil.

“SIRADAN BİR OKUL BİZE YAKIŞMIYOR, OKULUMUZ KIRIM TATARLARININ MİLLİ VİTRİNİ OLMALI”

Bu çok mühim bir proje. Sıradan bir okul olmayacak, sıradan bir okul bize yakışmıyor. Bizim amaçlarımız çok yüksek. Biz bütün dünyayı amaçlıyoruz. Bizim okulumuz Kırım Tatarlarının milli vitrini olmalı. Bu proje sadece okul olarak kalmayacak. Bu bir eğitim çekirdeği ve bundan büyük bir ağaç olacak. Bu ağacın meyvelerini dünyaya bağışlayacağız.

“BİZİM İKİ DAYANAĞIMIZ OLDU: TÜRKİYEMİZ VE MİLLİ MECLİSİMİZ”

Geçmiş yıllardan bu yana bizim iki dayanağımız oldu. Türkiyemiz ve milli meclisimiz (Kırım Tatar Milli Meclisi-KTMM). Biz bir milleti kurtarmak için hep bir arada ve hep birlik olmalıyız.”

Kırım Saati – Memet Kangiyev

Bugün akşam saat 23.00'te Kırım Saati programında Aydın Taş'ın konuğu ömrünü eğitime adamış Mehmet Kangiyev. Hem Kırım Tatarlarının eğitimini, hem de Ukrayna devleti ve ASTEM Vakfı tarafından desteklenen Kıyiv'de kurulması planlanan "Zincirli Porjesini" konuşacağız.

Опубліковано Kırım Haber Ajansı – QHA Субота, 16 травня 2020 р.
eğitim
Kırım Saati programı
Memet Kangiyev
Zincirli Projesi
Bunlara da bakın: