Kırım’daki baskı ve ihlallerin acı bilançosu yayımlandı

Haberler
Mehmet Berk Yaltırık
24 Şubat 2019, 21:14
Mehmet Berk Yaltırık
24 Şubat 2019, 21:14

Kırım Tatar Kaynak Merkezi tarafından Rusya’nın işgali altındaki Kırım’da yaşanan insan hakları ihlalleri, rakamlar ve istatistiklerle raporlaştırılarak yayımlandı.

İşgal altındaki yarımadada kaçırılanlar, öldürülenler, ev baskınları gözaltılar ve sorgular, para cezaları, hapishanelerdeki olumsuz şartlar, toplantı ve yürüyüş hakları ihlalleri, yasa dışı olarak Rusya’ya sevk edilen Ukrayna vatandaşı siyasi tutuklular, yarımadaya yasa dışı yapılan giriş ve çıkışlar, Hansaray’daki restorasyon adı altındaki tahrifat başta olmak üzere tarihi, kültürel ve doğal mirasın hedef alındığı kasti vandallık eylemleri, yasa dışı şekilde yarımadada düzenlenen Rusya başkanlık seçimleri, Kırım köprüsünün yasa dışı inşası ve açılışı, yasa dışı askeri eğitim ve Ukrayna vatandaşlarının zorla silah altına alınması, Kırım ekosistemine verilen zararlar, Kırım Tatarlarının anadilde eğitim almalarının engellenmesi, Rus donanmasının Kerç Boğazı’ndaki saldırgan eylemleri ve 2017 yılıyla, 2018’de yaşanan insan hakları ihlallerinin karşılaştırılmasına ilişkin analizler raporda yer aldı. Raporda yer, isim ve tarih bilgileri, ihlallerin detayları da bulunuyor.

(Raporun İngilizce metnini bu bağlantıdan, Türkçe metnini ise bu bağlantıdan okuyabilirsiniz)

KIRIM’DA ÖLDÜRÜLENLER VE KAYBOLANLAR

Rapora göre 2018’de Kırım’da 4’ü Kırım Tatarı olmak üzere yaşama hakkı, özgürlük, güvenlik ve kişisel dokunulmazlık hakları ihlallerine maruz kalan toplamda 6 kişinin tespit edildiği, yarımadada Rus işgalinden sonra kaçırılma vakalarının sıradan hale geldiğinin altı çizildi.

TUTUKLAMA, BASKIN VE SORGULAMALAR

2018 yılı içerisinde yarımadada 75’i Kırım’ın yerli halkı Kırım Tatarlarının evlerinde olmak üzere toplam 92 arama yapıldığı, 75’i Kırım Tatarı olmak üzere toplamda 128 kişinin gözaltına alındığı, 93’ü Kırım Tatarı toplam 152 kişinin sorgulandığı, 145’i Kırım Tatarı 207 tutuklama vakasının kaydedildiği,
raporda açıkça görüldü.

BASKI MEKANİZMASININ SİLAHI: SÖZDE YARGI

Raporda 2018’de işgal altındaki yarımadada adil yargılanma hakkının 492 kere ihlal edildiği, bunun 367’sinin Kırım Tatarlarına karşı yapıldığı ortaya kondu. Yine bu meyanda 2018’de Kırım’ın işgalci mahkemeleri tarafından verilen para cezalarının toplam tutarının 2.233.500 ruble yani 33.653 ABD doları olduğu da belirtildi.

TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLER AYAKLAR ALTINDA

2018 yılında en yüksek seviyede fiziksel ve ruhsal sağlık standartlarına sahip olma hakkı ihlalinin 57 defa yapıldığı ve bunun 28’inin Kırım Tatarlarını hedef aldığı, yine 6’sı Kırım Tatarlarına yönelik olmak üzere toplantı ve gösteri yürüyüşü yapma hakkının 8 defa ihlal edildiği bilgileri raporda aktarıldı.

İLLEGALİTE YARIMADANIN RUTİNİ HALİNE GELDİ

Söz konusu raporun ortaya koyduğu sonuçlardan biri de 2018’de 17’si Kırım Tatarı olmak üzere toplamda 50 Kırımlı siyasi tutuklunun Kırım’dan Rusya’ya yasa dışı bir şekilde sevk edilmesi, Kırım limanlarına da yasalara aykırı olduğu halde 178 geminin giriş yapması oldu. Böylece Rus yönetiminin insan hakları gibi kanunları da hiçe saydığı açıkça görüldü.

İŞGAL ALTINDAKİ YARIMADADA 2017’DEKİ İHLALLERLE 2018’DEKİ İHLALLERİN KARŞILAŞTIRILMASI

Kırım yarımadasında 2018’in suç ve ihlal istatistikleriyle birlikte, 2017 yılının verileri ve her iki yıla ait verilerin karşılaştırılması da raporda yer aldı.

Bu verilere göre yasa dışı arama oranının önceki yıla oranla 2018’de 0,48 kadar, gözaltına alma oranının ve sorgulama oranın 0,55 kadar, tutuklamaların 0,43 kadar, hapishanelerdeki koşullara dair ihlallerin 0,50 kadar, Ukrayna vatandaşlarının yasa dışı sevk edilmelerinin de 1,38 oranında arttığı kaydedildi.

Adil yargılanma hakkı ihlallerinin oranının ise bir önceki yıla göre 0,04 kadar azaldığı, toplantı ve gösteri yürüyüşü ihlallerinin de 0,90 oranında azaldığı belirtildi.