Kerkük Türkmen katliamı, 61 yıldır hafızalarda

14 Temmuz 2020, 21:37

Aybala Polat
QHA Ankara

Irak’ın Kerkük şehrinde 1959 yılında onlarca Türkmen ileri geleni ve sivilin, Kürt Komünist Partisi üyelerince insanlık dışı bir vahşet ile öldürüldüğü 14-16 Temmuz Türkmen katliamı hafızalardan halen silinmiyor.

Her yıl şehitler için düzenlenen anma programları bu yıl koronavirüs salgını nedeniyle yapılamadı.

Katliama ilişkin bir basın açıklaması yapan Irak Türkmen Cephesi Genel Başkan Yardımcısı Hasan Turan, 14 Temmuz 1959 Kerkük Katliamı’nın insanlık tarihinde kanlı ve kara bir gün olduğunu belirtilerek, insan haklarına aykırı olduğunu ifade etti. Turan, “Irak topraklarında ve tüm dünyada tarihimizi masum şehitlerimizin kanlarıyla yazdığımızı ifade etmek istiyoruz.” ifadelerini kullandı. 14 Temmuz 1959’da Kerkük’te Türkmenlere yönelik düzenlenen katliamın kaosu ve zulmü isteyenler tarafından kendiliğinden yapılmadığını belirten Turan, katliamın amacının Türkmen kimliğinin silinmesi ve Türkmenlerin korkutulup kuşatılması olduğuna vurgu yaptı.

Bildiride Turan, Türkmenlerin maruz kaldıkları tüm zulümlere rağmen her zaman Irak’ın birliğini savunduklarını belirtti. Yüce Allah’tan Irak’ın tüm şehitlerinin mekanının cennet olmasını dileyen Turan, Kerkük katliamının şehitleri ve Türkmen şehitlerinin, gurur, fedakarlık ve cesarette örnek bir baş tacı olduklarını da sözlerine ekledi.

ITC’nin resmi sözcüsü Mehmet Seman Ağaoğlu, Kırım Haber Ajansına yaptığı açıklamada; bu yıl tüm dünyanın etkilendiği koronavirüs salgını sebebiyle anma toplantısı düzenleyemediklerini ancak Kerkük katliamını ve orada yaşananları unutmadıklarını ifade etti. Seman Ağaoğlu, “14 Temmuz Kerkük katliamı, şehitlerini unutmamak sadece anmakla değil o şehitlere yakışacak şekilde davranmak da gerekir. Nitekim bugün Türkmeneli topraklarında çok ciddi sıkıntılar bizi beklemektedir, bunlara karşı tek yürek ve tek yumuk olmamız gerektiğini vurgulamak isterim” değerlendirmesinde bulundu.

14-16 TEMMUZ 1959 KERKÜK TÜRK KATLİAMI

Kerkük Katliamı, 14-16 Temmuz 1959 tarihinde Irak ihtilalinin birinci yıl dönümü yürüyüşü esnasında başlayarak üç gün üç gece sürmüştür. Kürt Komünist Partisi üyelerince Barzani’nin direktifleri ile yapılan bu kanlı saldırıda 70 kadar Türk’ün evi yağma edilmiş, dükkânları yakılmış, dövülmüş, yaralanmış ve feci şekilde öldürülmüştür. Irak güvenlik kuvvetleri ve Kerkük’te bulunan 2. Tümene bağlı askerlerler ise katliamı seyretmekle yetinmişlerdir.

KERKÜK’TE KATLİMA GİDEN SÜREÇ

Mesut Barzani’nin babası Molla Mustafa Barzani’nin yıllarca yaşadığı Sovyetler Birliğinden dönmesi ile başlayan süreçte Irak’ta Kürtler farklı bir rol üstlenmeye başlamışlar ve Kerkük Türklerine karşı Kürt ve komünist saldırıları başlamıştır. Türk aydınlarının evlerine silahlı baskınlar düzenlenmiştir. Türkçe gazeteler yasaklanmış bu gazetelerin yazarları ve idarecileri sürgün edilmişlerdir. Pek çok Türk suçsuz yere tutuklanmış. Sovyetler Birliğinde yetiştirilmiş Kürt militanlar gizlice Kerkük bölgesine yerleştirilmiştir.

Makineli tüfeklerle taranan, diri diri toprağa gömülen, cesetleri motorlu araçlara iple bağlanarak sürüklenen, üzerlerinden kamyonlar geçirilen ve gözleri oyulan pek çok insan olmuştur. Ayrıca binlerce Türk de yaralanmıştır. Yaşanan vahşetin maddi manevi izleri halen Kerkük’te görülmektedir. Kerkük katliamının sorumlusu olarak 260 kişi tutuklanmış 28 tanesi idama mahkûm edilmiştir.

Kerkük katliamında şehit edilen Türk aydınlarından bir kısmının isimlerini kayıtlarda bulmak mümkündür.

1-Emekli Albay Ata Hayrullah
2- Emekli Doktor Albay İhsan Hayrullah
3- Kasım Neftçi
4- Selahattin Avcı
5- Mehmet Avcı
6- Cahit Fahrettin
7- Osman Hıdır
8- Emel Fuat
9- Cihat Fuat
10- Nihat Fuat
11- Nurettin Aziz
12- Abdullah Beyatlı
13- İbrahim Ramazan
14- Abdulhalik İsmail
15- Hasip Ali
16- Cuma Kanber
17- Kazım Abbas Bektaş
18- Şakir Zeynel
19- Hacı Necim Muhammed
20- Enver Abbas
21- Adil Abdulhamit
22- Züheyr İzzet
23- Fethullah Yunus
24- Kemal Abdulsamet
25- Seyit Gani Nakip

1959 Kerkük Türkmen Katliamı
Kerkük Katliamı
Türkmeneli
Bunlara da bakın: