Kazakistan Parlamentosu, idam cezasının kaldırılmasını onayladı

Güncel
Ömer Kaya
26 Aralık 2021, 16:45
Ömer Kaya
26 Aralık 2021, 16:45

Kazakistan Parlamentosu, mevzuatta yapılacak uygun değişikliklerle idam cezasının kaldırılmasını öngören yasayı kabul etti. Kazakistan’da bundan sonra en ağır ceza müebbet hapis olacak.

Kazakistan parlamentosunun üst meclisi olan Senato, 23 Aralık 2021 tarihinde, ölüm cezasını ülkenin Ceza Kanununun tüm maddelerinden hariç tutan mevzuatta değişiklik yapılmasına ilişkin yasayı kabul etti. Karar belgesinin onayı ve imza atılmak üzere Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev’e gönderildi.

Anayasa Mevzuatı, Yargı Sistemi ve Kolluk Kuvvetleri Senatosu Komisyonu’nun kararında, “Ceza Kanunu’nun 47. maddesine göre ölüm cezası istisnai ceza olarak tamamen hariç tutulmuştur. Ölüm cezasına çarptırılanlar ve bu yasanın kabulünden sonra istisnai cezanın yerine, kişinin mahkum edildiği yaptırımın sınırları içinde hapis cezasına çarptırılacak olan kişilerin şartlı tahliyesine yasak getirildi. Değişiklikler, Ceza Kanunu’nun mevcut versiyonunda ölüm cezasını içeren yaptırımları kapsamıyor.” maddesine yer verdi.

İlgili yasanın kabul edilmesi, Kazakistan’ın ölüm cezasını kaldırmayı amaçlayan BM (Birleşmiş Milletler) Medeni ve Siyasi Haklar Uluslararası Sözleşmesi’nin İkinci İhtiyari Protokolünü Ocak 2020’de onaylamasının ardından gerekli hale geldi. Senato komitesince ilgili karar için, “Kazakistan Cumhuriyeti’nde ölüm cezasının tamamen kaldırılması, ulusal mevzuatın uluslararası yasal yükümlülüklerle uyumlu hale getirilmesine ve insan haklarının ve en yüksek anayasal değer olan yaşam hakkının güvence altına alınmasına yardımcı olacaktır” diye kaydedildi.

KAZAKİSTAN’DA İDAM CEZASININ KALDIRILIŞ SÜRECİ

Kazakistan’da 2003’ten beri idam cezaları askıya alınmıştı. Öte yandan insan hakları aktivistlerinin Kazak makamlarına bugüne kadar defalarca ölüm cezasını kaldırma çağrsı yaptığı biliniyor.

Kazakistan’da, bağımsızlığını kazanmasından bu yana ülkede toplamda 536 idam cezası verildi. En son 2016 yılında idam kararı alınmıştı. 2016 yılının Temmuz ayında Almatı’da terör saldırısı gerçekleştiren Ruslan Kulekbayev, idama mahkum edilmişti. 27 yaşındaki Kulekbayev, 18 Temmuz’da Almatı’da Emniyet Müdürlüğü binasına saldırı düzenlemiş ve saldırıda sekizi polis, ikisi sivil olmak üzere, on kişi hayatını kaybetmişti.

Kazakistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev’in 2 Ocak 2020’de imzaladığı, “Ölüm Cezasının Kaldırılmasını Amaçlayan, Medeni ve Siyasi Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşmeye Ek İkinci İhtiyari Protokolü”ne ilişkin kanun gereği ülkede idam cezası 2021 yılı itibarıyla resmen kaldırılmıştı. Ülkede bundan sonra idam cezası yerine müebbet hapis cezası uygulamaya konulacak ancak Kazakistan, sadece savaş suçlarından hüküm giyenlere ölüm cezası uygulama hakkını saklı tutacak.

Kazakistan Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığından, 24 Eylül 2020 tarihinde yapılan açıklamada, idam cezasının kaldırılmasına ilişkin uluslararası protokole katılma kararının aynı gün Kazakistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev (Kassym-Jomart Tokayev), tarafından Birleşmiş Milletler 75. Genel Kurulu’nda dile getirildiği ifade edilmişti. Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, “Söz konusu uluslararası belgenin imzalanması, ölüm cezasının kapsamının kademeli olarak daraltılmasına ve ceza mevzuatının insanileştirilmesi giden yolun devamı niteliğindedir. Kazakistan Cumhuriyeti’nde ölüm cezasının uygulanması, Kazakistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanının 2003 yılında ilgili moratoryumu yürürlüğe koyması ile tamamen askıya alınmıştı.” ifadelerine yer verilmişti.