Kazakistan, Doğu Türkistan’ın sesini duyuran Serikjan Bilaş’ı gözaltına aldı: Çin mi istedi?

11 Mart 2019, 19:22

Kazakistan’da yer alan Atajurt İnsan Hakları Merkezi’nin başkanı Serikjan Bilaş’ın 9-10 Mart gecesinde gözaltına alındığı öğrenildi. Gözaltının, Kazakistan ile Çin arasındaki kredi anlaşmasından sonra gerçekleşmesi dikkat çekiyor.

ALMATI’DAN ASTANA’YA GÖTÜRÜLDÜ

Kazakistan polisi tarafından Almatı’da tutuklanan Serikjan Bilaş’ın başkent Astana’ya götürüldüğü ifade edildi. Atajurt İnsan Hakları Merkezi, başta Kazaklar olmak üzere tüm Doğu Türkistanlıların, toplama kamplarında yakınları bulunan ve seslerini duyurmaya çalışan ailelerin toplanma noktası olmuştu.

Atajurt İnsan Hakları Merkezi’ne gönüllü destek veren Türk akademisyen Mehmet Volkan Kaşıkçı da gelişmeler ile ilgili Twitter hesabından açıklamalarda bulundu. Volkan Kaşıkçı tutuklanma ile ilgili ilk olarak “Atajurt başkanı Serikjan Bilaş’ın güvenlik güçleri tarafından gözaltına alınarak Almatı’dan Astana’ya götürüldüğünü derin bir endişeyle öğrenmiş bulunuyoruz. Gözaltına alınırken darp edildiği ve bütün gece sorgulandığı rapor ediliyor.” ifadelerini kullandı.

Volkan Kaşıkçı, Serikjan Bilaş ile iletişime geçtikten sonra Twitter’da şu ifadeleri kullandı:

“Serikjan iyi. Gece gözaltına alındığını ve Astana’ya götürüldüğünü söylüyor. Şu an Astana şehrinin polis departmanında. İki ülke arasındaki ilişkileri bozmakla suçlanıyor. Bu suçlamaları kabul etmediğini ve hepimizin işlerimize devam etmemizi söylüyor.”

POLİS ATAJURT İNSAN HAKLARI MERKEZİNİ MÜHÜRLEDİ

Edinilen bilgilere göre Atajurt İnsan Hakları Merkezi’nin Almatı’daki ofisi polisler tarafından arandıktan ve birçok dökümana el konulduktan sonra mühürlenerek kapatıldı. El konulan dökümanların çoğunlukla Doğu Türkistanlıların dilekçeleri ve ifadeleri olduğu belirtiliyor.

Serikjan Bilaş’ın avukatı Ayman Umarova dün Astana’ya gelerek yetkililer ile irtibata geçti. Ancak Ayman Umarova’nın yetkililer tarafından Serikjan Bilaş’ın avukatı olarak kabul edilmediği ve kendisine devlet tarafından bir avukat tahsis edilmesi ısrarının gösterildiği öğrenildi. Kazak yetkililerin devlet avukatı önerisinin ise Serikjan Bilaş tarafından reddedildiği belirtildi. Ayman Umarova’nın bir diğer Doğu Türkistanlı mülteci Sayragül Sautbay’ın da avukatı olduğu öğrenildi.

Sosyal medyada ise özellikle Atajurt İnsan Hakları Merkezi’ne gelip kamplardaki akrabalarını dile getiren insanlar, “FreeSerikjanBilash” başlığı ile kampanya başlattılar. Kampanyaya katılan insanlar Serikjan Bilaş’ın derhal serbest bırakılmasını talep ediyor.

TUTUKLAMADA ÇİN’İN PARMAĞI VAR MI?

Serikjan Bilaş ve Atajurt İnsan Hakları Merkezi’ni hedef alan operasyonu, akıllara Çin’in müdahalesi şüphesini getirdi.

Çin daha önce yurt dışındaki Doğu Türkistanlıları hedef alan operasyonları etkisi altındaki devletlere yaptırmıştı. Özellikle geçen yıl Mısır’da yüzlerce Doğu Türkistanlı Uygur ve Kazak öğrencinin tutuklanması ve Çin’e iadesi bunun en çarpıcı örneği olarak belirtilmişti.

Kazakistan ve Çin arasında Doğu Türkistan’daki toplama kampları uzun bir süredir gündem konusu oldu. Kazakistan Dışişleri, özellikle Kazakistan vatandaşlığına sahip kişilerin serbest bırakılması için girişimlerde bulunmuştu.

PEKİN, KREDİYİ NİÇİN VERDİ?

Şüpheleri arttıran en önemli gelişme birkaç gün önce Çin tarafından Kazakistan’a verilen 300 milyon dolarlık ve düşük faizli alt yapı kredisi oldu. Kazakistan Ulusal Ekonomi Bakanı Alihan Smayilov, gazetecilere yaptığı açıklamada, kredinin yüzde 2 faiz ve 20 yıllık süreyle verileceğini söylemişti.

Çin, Kuşak ve Yol Projesi adı altında dar gelirli Orta Asya ülkelerine finansal destek sağlayıp, bu ülkeleri etki alanına almayı hedefliyor. Ulusal Ekonomi Bakanı Smayilov, ülkesinin kara yolu projeleri için Çin’den aldığı toplam garantili borcun 1,2 milyar dolar olduğu bilgisini de paylaşmıştı. Bu rakam Kazakistan’ın ekonomik olarak Çin’e bağımlılığının arttığını gösteriyor.

Ekonomik bağımlılığın sonucu olarak Kazakistan içerisinde faaliyet gösteren Atajurt İnsan Hakları Merkezi ve Serikjan Bilaş’a yapılan operasyonlarda Çin’in parmağının olduğu iddiası giderek güçleniyor.

Doğu Türkistan
Serikjan Bilaş