İslam dünyasının basılı ilk Osmanlı atlası 1 milyon 230 bin liraya alıcı buldu

Haberler
Ayyıldız Huri Kaptan
18 Kasım 2021, 12:35
Ayyıldız Huri Kaptan
18 Kasım 2021, 12:35

Birleşik Krallık’ın Northamptonshire bölgesindeki tarihi bir evin çatı katından çıkan atlas, tarihçiler arasında heyecana yol açtı. İngiliz ailenin evinden çıkan Osmanlı atlası, açık artırmada yaklaşık 1 milyon 230 bin liraya (86 bin 250 sterlin) satıldı. İlk basılı Osmanlı Devleti atlası olma özelliği taşıyan eser, 1804 yılında Osmanlı devlet adamı Mahmut Raif Efendi’nin girişimiyle hazırlanmıştı.

İngiliz haber ajansı BBC’nin haberine göre 300 yılı aşkın süredir Sitwell Ailesinin çatı katında duran Osmanlı atlası, “İslam dünyasında basılan ilk atlas” olma unvanını taşıyor. Yalnızca 50 adet basılan atlasın diğer nüshalarının akıbeti ise bilinmiyor. Bu nedenle son derece nadir bir koleksiyon parçası haline gelen atlas tahmin edilen değerin çok üstüne bir rakama 86 bin 250 sterline satıldı bu miktar güncel kur üzerinden yaklaşık 1 milyon 230 bin lira ediyor. Atlas içerisinde dünyanın farklı bölgelerini içeren 24 harita bulunmasının yanı sıra bu haritalar el ile özenle renklendirilmiş halde.

İngiltere'de ev çatısında bulunan Osmanlı atlası 86 bin sterline satıldı -  DÜNYA Haberleri

İLK BASILI OSMANLI ATLASI VE MAHMUT RAİF EFENDİ

Osmanlı döneminde Türkçe olarak basılan atlas, 1804 tarihli. Sultan 3. Selim döneminde Osmanlı Reîsülküttâbı ve Islahat yazarı Mahmud Raif Efendi’nin çabalarıyla basıldı. Mahmud Râif Efendi, devrin muteber atlası olan Danvil Atlası’nın baş tarafında yer alan Avrupa, Asya, Afrika ve Amerika kıtalarını gösteren dört adet haritayı tercüme etmiştir. Bunların harita çizimlerini yabancı bir mühendis yapmış, üzerindeki mevki ve yerleri kendisi doldurmuştur. İki küre halindeki haritaların kalıpları Viyana’da çıkarılmış ve Hasköy’deki Mühendishâne Matbaası’nda basılmıştır. Londra’da bulunduğu sırada Fransızca olarak hazırladığı Ucâletü’l-coğrâfiyye adlı eseri dönemin çağdaş bilgilerinin gerisinde kalır. Eseri Viyana maslahatgüzârı Yakovaki Efendi Türkçe’ye çevirmiştir. Bu tercüme, Mahmud Râif ve Ahmed Vâsıf Efendi tarafından gözden geçirilerek Üsküdar’da Mühendishâne Matbaası’nda basılmıştır. Eser, III. Selim’in isteği doğrultusunda bir yıl kadar önce yine aynı matbaada basılmış olan Atlas-ı Cedîd ile birlikte ciltlendi.

Atlasın satışa sunulduğu Dreweatts Müzayede Evi’nden uzman Denise Kelly, atlasla ilgi yaptığı değerlendirmede, “Bu harika bir atlas. Ciltleme, coğrafi haritalar ve gökyüzüne ilişkin haritanın durumu olağanüstü. Satışa çıkacak büyüleyici bir obje” ifadelerini kullandı. Atlasın, Birleşik Krallık, Sitwell ailesi üyesi olan General Lord Hely-Hutchinson tarafından getirildiği tahmin ediliyor.

Donnington Manastırı