İşgalci Rusya, Kafkasları asker deposu olarak görüyor

Haberler
Haber Merkezi
06 Ağustos 2022, 11:08
Haber Merkezi
06 Ağustos 2022, 11:08

Yunus Emre CANGÖNÜL
QHA Ankara

Ordu içinde derinleşen bir personel kriziyle karşı karşıya kalan Rusya, Kuzey Kafkasya bölgesinden yeni birlikler oluşturmaya devam ediyor. Sıcak çatışma bölgeleri ve zayiat listelerinden elde edilen veriler, eski Sovyetler Birliği’nin uzak köşelerinden gelen etnik azınlık birliklerinin Vladimir Putin’in işgal gücü arasında orantısız bir ölüm ve yaralanma payına maruz kaldığını gösteriyor.

Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik geniş çaplı işgal girişiminin altıncı ayında, savaş tüm şiddetiyle devam ediyor. İşgalci Rusya’nın 2014’te Kırım’ın işgaliyle başlayıp 24 Şubat’ta kalan Ukrayna topraklarına sıçrayan savaşta, Rusların kayıplarının 40 bin civarında olduğu ifade ediliyor.

*Ukrayna Savunma Bakanlığının 5 Ağustos 2022 itibariyle paylaştığı verilere göre Rus ordusu, savaşın başından bu yana Ukrayna’da 41 bin 650’den fazla asker hayatını kaybetti.

İŞGALCİLERİN ASKER DEPOSU: KAFKASLAR

Sıcak çatışma bölgeleri ve zayiat listelerinden elde edilen veriler, eski Sovyetler Birliği’nin uzak köşelerinden gelen etnik azınlık birliklerinin Vladimir Putin’in işgal gücü arasında orantısız bir ölüm ve yaralanma payına maruz kaldığını gösteriyor.

Kremlin, Vladimir Putin’in işgal kuvvetlerindeki artan ölümlerde Rus olmayan askerlerin büyük ölçüde orantısız bir pay oluşturduğuna dair kanıtlar arasında Ukrayna’da etnik azınlık birliklerini harcanacak asker (top yemi) olarak kullanmakla suçlanıyor.

Rusların zayiat rakamları ve sosyal medya paylaşımlarının analizi, büyük ölçüde Müslüman olan Kuzey Kafkasya da dahil olmak üzere eski Sovyetler Birliği’nin dış bölgelerinden toplanan askerlerin, bilinen kayıpların üçte birini oluşturduğunu gösteriyor.

Ukrayna’daki çatışma bölgelerinden elde edilen bilgiler, cephede kalan ölen Rus askerlerinin çoğunun üniformalarında düzenli olmayan Rus birimlerini gösteren beyaz bantlar taktığını ortaya koyuyor.  Bu birimler büyük ölçüde Dağıstan, Çeçenistan veya İnguşetya’daki ağırlıklı nüfusu Müslüman cumhuriyetlerden gelme etnik azınlıklardan oluşuyor. Azınlıklar, Rusya Federasyonu nüfusunun yaklaşık yüzde 20’sini oluşturuyor.

*Rusya bölgelerindeki etnik Rus nüfusu

KAYIPLAR, RUSYA’DAKİ AZINLIK TOPLULUKLARINI ETKİLİYOR

6 Nisan’da, BBC’nin Rus servisi, resmi devlet ve yerel medya kaynaklarını kullanarak teyit ettikleri 1351 askeri ölümden 1083’ünün isim ve bölgelerinin bir listesini derlemişti. Çoğu askerin özerk cumhuriyetlerden ve sınır bölgelerinden geldiğini kanıtlayan rapor, Rusya Federasyonu’nun sosyoekonomik yapısına dair belirleyici bir örnek sunmuştu.

Uzmanlar, ordunun ekonomik olarak bunalımlı bölgelerden, iş bulmakta zorlanan veya zorunlu askerlik hizmetinden ayrılamayan genç erkekleri nasıl çekme eğiliminde olduğunu belirtiyor. Öte yandan, kişi başına bildirilen en yüksek kayıp oranındaki 10 bölgeden 5’inin etnik cumhuriyetler olduğu açıkça görülüyor. Bu sebeple Rus ordusunun kayıpları özellikle azınlık topluluklarını etkiliyor.

*Rusya bölgelerindeki kişi başına nominal GSYİH değerleri

Rusya tarafında savaşan bir askerin ölümünü doğrulamak oldukça zor. 20 Nisan’da Rusya Savunma Bakanlığının, savaşta ölen askerlerin aile üyeleri hakkındaki bilgilere erişimi olan kişilerin çevresini sınırlamak amacıyla kayıplar hakkındaki verileri gizlemeye karar verdiği öğrenildi. Resmi makamlardan gelen açıklamalar yeterince şeffaf olmadığından, Rusya Federasyonu’nda yaşayan halklar kayıplarını genelde yerel basından öğreniyor.

Rusya, ilkbahardan bu yana kayıp istatistiklerini yayınlamıyor, ancak türlü engellemelerle edinilen veriler bile, ölen askerlerin önemli bir kısmının etnik cumhuriyetlerden geldiğini gösteriyor.

*Rusya bölgelerindeki ölen askerlerin bölgelere göre dağılımı

BBC Rus Servisinden Olga İşvina’nın yayınladığı raporda, 21 Temmuz itibariyle 4 bin 869 teyitli ölüm bildirildi. Kuzey Kafkasya’dan gelen ölüm sayıları ise şöyle:

  • Krasnodar Krayı: 170
  • Adıge Cumhuriyeti: 17
  • Karaçay-Çerkes Cumhuriyeti: 8
  • Kabardey-Balkar Cumhuriyeti: 32
  • Stavropol Krayı: 108
  • Kuzey Osetya Cumhuriyeti: 96
  • İnguş Cumhuriyeti: 21
  • Çeçen Cumhuriyeti: 119
  • Dağıstan Cumhuriyeti: 245

DAĞISTAN VE ÇEÇENİSTAN AĞIRLIKLI ÖLÜMLER DİKKAT ÇEKİYOR

Bununla birlikte KavkazRealii gazetesi editörleri de, resmî açıklamalar, kendi verileri ve diğer kaynaklardan (insan hakları aktivistleri, STK’lar, vb.) edindikleri bilgiler doğrultusunda savaşta ölen Kuzey Kafkasya ve Güney Rusya kökenli askerlerin listesini yayınladı.

Ölü sayısının bildirildiği tarihlere göre ters kronolojik sırada düzenlenen listedeki isimler yeni veriler geldikçe güncelleniyor. Şimdiye kadar 1015 kişinin kimliğiyle yer aldığı listede Dağıstan ve Çeçenistan ağırlıklı ölümler göze çarpıyor.

UKRAYNA-RUSYA SAVAŞI ALTINCI AYINDA

Rusya Federasyonu Devlet Başkanı Vladimir Putin’in talimatıyla, 24 Şubat 2022’de Ukrayna’ya karşı başlatılan savaş altıncı ayında devam ediyor. İşgalci Rus ordusu, Ukrayna’nın doğusundaki ilerleyişini devam ettirirken, Ukrayna ordusu işgalci orduya karşı direnişini sürdürüyor. İşgalci Rus birlikleri, Ukrayna’nın İrpin, Mariupol, Gostomel, Buça şehirleri başta olmak üzere çeşitli bölgelerinde katliamlara imza attı ve atmaya devam ediyor. İşgalciler, Mariupol’de 200 binden fazla sivilin ölümüne sebep olmuştu. Bu bağlamda Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) Rusya’nın işlediği savaş suçları hakkında soruşturma yürütüyor. Ukrayna’nın toprak bütünlüğüne saldıran Rusya, acımasızca sivilleri hedef alıyor. Birleşmiş Milletler (BM), en az 4 bin 253 Ukraynalı vatandaşın hayatını kaybettiğini bildirirken diğer yandan Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği (BMYK) Ukrayna’da her gün 2 çocuğun öldüğünü 4 çocuğun yaralandığını belirtti. Başlatmış olduğu işgal ile Ukrayna’nın toprak bütünlüğü ve egemenliğine yönelik saldırı girişiminde bulunan Vladimir Putin, dünyada pek çok ülke tarafından savaş suçlusu olarak kabul ediliyor. Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodımır Zelenskıy ile ABD Başkanı Joe Biden, Putin’in Ukrayna’da soykırıma imza attığını ve savaş suçlusu olduğunu ilan etti. Ukrayna’ya saldırısı sonucunda dünyanın en çok yaptırım uygulanan ülkesi haline gelen Rusya’ya Temmuz 2022 itibarıyla 6 bin 400 yaptırım uygulandı. Avrupa Birliği, Haziran ayında Rusya’nın Ukrayna’da savaşın sürdürmesine karşılık yaptırım listesini genişletti. Rusya Silahlı Kuvvetleri ve hükumetini doğrudan ve dolayı olarak destekleyen 65 kişi ve 18 kuruluş daha yaptırım listesine alındı. Can güvenliği tehlikesi yaşayan siviller yurtlarını terk etmeye mecbur bırakılıyor. Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliğinin verilerine göre, 8 milyonu aşkın Ukrayna vatandaşı yerinden edildi. Ancak, savaş mağduru Ukraynalıların sayısının bundan çok daha fazla olduğu biliniyor. Ayrıca, Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliğinin verilerine göre, 5 milyonu aşkın Ukrayna vatandaşı komşu ülkelerine sığınmak zorunda kaldı.