İran'da Dünya Anadil Günü'nde tutuklanarak işkence gören Türk aktivist Yaşar Piri'ye ne oldu?

Güncel
Ayyıldız Huri Kaptan
10 Mart 2021, 18:41
Ayyıldız Huri Kaptan
10 Mart 2021, 18:41

Ayyıldız Huri KAPTANQHA Ankara

Azerbaycan Türkü aktivist Yaşar Piri, 21 Şubat Dünya Anadil Günü’nde Tebriz’de gözaltına alındı. Yaşar Piri, 3 gün tutulduğu gözaltından şartlı serbest bırakıldıktan sonra hastaneye kaldırıldı. Piri’nin gözaltı sürecinde gördüğü eziyet ve işkence sonucu sağlık durumunun kötü olduğunu açıklayan kardeşi Ruzbeh Piri, son durumu QHA’ya anlattı.

İran’da 21 Şubat 2021 tarihinde Dünya Anadili Günü gösterilerine katıldığı için gece yarısı gözaltına alınan Azerbaycan Türkü aktivist Yaşar Piri’nin (29) böbrekleri emniyet güçlerinin uyguladığı şiddet sonucunda iflas etti. Yaşar Piri, serbest bırakıldıktan sonra 29 Şubat Cuma günü Tebriz’deki İmam Reza Hastanesi’ne kaldırıldı. 24 Şubat’ta güvenlik güçleri tarafından gözaltına alınan Azerbaycanlı aktivistin yakınları, İran güvenlik güçleri tarafından işkenceye uğradığını bildirdi. Piri’nin yakınlarının yayımladığı görüntülere ve açıklamalara göre, gözaltında tutulduğu sırada polisin işkence ve dayakları sonucu vücudunun bir kısmı zedelenen Piri’nin yakın mesafeden yüzüne biber gazı sıkıldığı için nefesi kesildi ve solunum yolları hasar gördü.

QHA’ya konuyla ilgili bilgi veren Yaşar Piri’nin kardeşi Ruzbeh Piri, kardeşinin yaklaşık 4 gün gözaltında tutulduğunu ve sağlık durumunun kötüye gitmesi üzerine şartlı tahliyeyle serbest bırakıldığını belirterek, durumu şöyle özetledi:

“Milis gücü Besiç’ten birkaç kişi kardeşimi darp ederek gözaltına aldıkları esnada, önce kafasına elektrik şoku verilmiş. Yüzüne yakın mesafeden doğrudan biber gazı sıkılmış ve kardeşimin kapüşonuyla başını kapatıp kimyasal maddeyi solunum yoluyla dışarıya atmasına engel olunmuş. Bu maddenin kardeşimi zehirlediğini ve bu nedenle böbreklerinin iflas ettiğini öğrendik”

İran’daki Türk kamuoyu arasında ciddi yankı uyandıran olayın ardından Azerbaycanlı sivil aktivist Yaşar Piri’nin kardeşi Ruzbeh Piri 4 Mart’ta sosyal medya hesabından olaya ilişkin açıklamalardabulundu.

BÖBREKLERİ İFLAS ETTİ

Yaşar’ın erkek kardeşi sivil giyimli Besiç (Besic-Ayetullah Humeyni tarafından Kasım 1979’da İran’da kurulan, gönüllü milis teşkilatı) üyelerinin onu “mahkeme kararı ve adli memur kartı olmadan” tutukladığını ve tutuklandığında ilk önce kafasına “elektrik şoku verdiklerini” kaydetti. Yaşar’ın ağzına doğrudan biber gazı sıkılarak, bacaklarının da bir kemerle bağlandığını ve kelepçelendikten sonra yerde sürüklenerek bilinci yarı açık bir şekilde bilinmeyen bir yere götürüldüğünü kaydeden Ruzbeh Piri, kardeşinin orada da şiddetli bir şekilde dövülerek bacaklarına vurulduğunu belirtti. Sağlık durumunun kötüleşmesi nedeniyle, tutukluluğunun dördüncü gününde derhal hapishaneye sevk edildiğini ve kefaletle serbest bırakıldığını aktardı. Piri, kardeşinin, hastanedeki ilk tetkiklere göre; biber gazı solumaya bağlı nefes darlığı nedeniyle akciğerlerin ve aynı zamanda darbelerin neden olduğu böbrek ağrısı nedeniyle testlerin ardından diyalize alındığını bildirdi.

“DAHA ÖNCE HERHANGİ BİR HASTALIK ÖYKÜSÜ YOKTU”

QHA’ya son durumu aktaran Ruzbeh Piri, Yaşar Piri’nin bu olaydan önce herhangi bir hastalık öyküsünün olmadığını ve doktorların, mevcut durumda gerekli açıklamalardan kaçındığını vurgulayarak; “Kardeşim dün hastaneden taburcu edildi. Taburcu edilmeden önce koronavirüs tedavisi uygulanan kısma gönderilen kardeşim 1 gün burada kaldıktan sonra PCR testinin negatif çıkması sonucu, İmam Reza Hastanesi’nin böbrekler ile ilgili bölümüne nakledildi. Burada dört kez diyalize girdi ve böbrekleri hala yetersiz olduğundan ve gerekli hayati yanıtı vermediğinden, bir sonraki diyaliz tedavisine alındı. Durumu şu an iyi.”

AZERBAYCAN TÜRKÜ YAŞAR PİRİ’YE NE OLDU?

Türkçe öğretiminde aktif rol oynayan ve siber uzay çalışmalarının yanı sıra öğrencilere Türkçe kitap dağıtımı veya toplantılara katılma gibi faaliyetlerde bulunan Tebrizli ve hukuk mezunu olan Yaşar Piri, İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) istihbarat servisinin şikayeti üzerine ilk kez 21 Şubat’ta tutuklandı ve üç gün sonra kefaletle serbest bırakıldı. Ancak gözaltı sürecinde gördüğü şiddetli muameleden dolayı hemen Tebriz’deki İmam Reza Hastanesi’ne sevk edildi. Piri tedavi gördüğü hastaneden 9 Mart’ta taburcu edildi.

Son yıllarda, İran’daki tutukluların resimleri ve akrabalarının tutuklulara dair işkence, dayak ve bazı durumlarda ölümleri gösteren ifadeleri yayımlandı. İnsan hakları örgütleri ve kurumları, İran güvenlik güçlerini insan hakları ihlallerine ve işkenceye son vermeye çağıran çok sayıda açıklamada bulundu.