14 Temmuz 1959 Kerkük Türkmen Katliamı'nın yıl dönümü

Güncel
Ayyıldız Huri Kaptan
14 Temmuz 2021, 12:55
Ayyıldız Huri Kaptan
14 Temmuz 2021, 12:55

Irak’ın Kerkük şehrinde 1959 yılında yüzlerce Türkmen ileri geleni ve sivilin, dönemin Kürt Komünist Partisi üyelerince insanlık dışı bir vahşet ile şehit edildiği 14-16 Temmuz 1959 Türkmen katliamı hafızalardan halen silinmiyor. Kerkük’te Molla Barzani’nin başını çektiği silahlı gruplar tarafından Türkmenlere karşı büyük bir etnik temizlik girişimi ile sonuçlanan Kerkük Katliamı’nın 62. yıl dönümü. ITC Kerkük Milletvekili ve Irak Parlamentosu İnsan Hakları Komisyonu Başkanı Erşat Salihi, Kerkük Katliamı’nın 62. yıl dönümü dolayısıyla bir mesaj kaleme aldı.

Irak’ta 14 Temmuz, Türkmenler için kara bir gün olarak tarihe geçti. 14 Temmuz 1959 tarihinde başını Molla Barzani’nin çektiği silahlı Kürt gruplar tarafından Kerkük’teki Türkmenlere yönelik büyük bir katliam gerçekleştirildi. ülkede, 14 Temmuz günü 1958’de gerçekleştirilen askeri darbenin yıl dönümü olarak kutlanıyordu. Bu askeri darbe sonrasında oluşturulan cumhuriyetin birinci yılı kutlamları için Kerkük’te de çeşitli etkinlikler düzenlenmesi kararı alındı. Bu kutlamalara kente yaşayan Türkmenler de katılacaktı. Ancak tarihler 14 Temmuz’u gösterdiğinde Molla Mustafa Barzani’ye bağlı terör grupları Kerkük’e girerek bir katliam başlattı.

KERKÜK’TE KATLİMA GİDEN SÜREÇ

Mesut Barzani’nin babası Molla Mustafa Barzani’nin yıllarca yaşadığı Sovyetler Birliğinden dönmesi ile başlayan süreçte Irak’ta Kürtler farklı bir rol üstlenmeye başlamışlar ve Kerkük Türklerine karşı Kürt ve komünist saldırıları başlamıştır. Türk aydınlarının evlerine silahlı baskınlar düzenlenmiştir. Türkçe gazeteler yasaklanmış bu gazetelerin yazarları ve idarecileri sürgün edilmişlerdir. Pek çok Türk suçsuz yere tutuklanmış. Sovyetler Birliğinde yetiştirilmiş Kürt militanlar gizlice Kerkük bölgesine yerleştirilmiştir.

14-16 TEMMUZ 1959 KERKÜK TÜRK KATLİAMI

Kerkük Katliamı, 14-16 Temmuz 1959 tarihinde Irak ihtilalinin birinci yıl dönümü yürüyüşü esnasında başlayarak üç gün üç gece sürmüştür. Kürt Komünist Partisi üyelerince Barzani’nin direktifleri ile yapılan bu kanlı saldırıda 70 kadar Türk’ün evi yağma edilmiş, dükkânları yakılmış, dövülmüş, yaralanmış ve feci şekilde öldürülmüştür. Irak güvenlik kuvvetleri ve Kerkük’te bulunan 2. Tümene bağlı askerlerler ise katliamı seyretmekle yetinmişlerdir.

MUSTAFA BARZANİ’YE BAĞLI TERÖRİST GRUPLAR TÜRKMENLERİ HEDEF ALDI

“Kerkük Kürtlerindir” sloganları ile Kerkük sokaklarında bir Türkmen avına başlayan Barzani ailesine bağlı terör grupları özellikle aydın ve askeri sınıftan Türkmenleri hedef aldı. Türkmenlerin o dönemde önde gelen isimleri öldürüldü. Kerkük’te o gün yüzlerce Türkmen katledildi. Makineli tüfeklerle taranan, diri diri toprağa gömülen, cesetleri motorlu araçlara iple bağlanarak sürüklenen, üzerlerinden kamyonlar geçirilen ve gözleri oyulan pek çok insan olmuştur. Ayrıca binlerce Türk de yaralanmıştır. Yaşanan vahşetin maddi manevi izleri halen Kerkük’te görülmektedir. Kerkük Katliamının sorumlusu olarak 260 kişi tutuklanmış 28 tanesi idama mahkûm edilmiştir.

Unutma, unutturma! 14 Temmuz 1959 Kerkük katliamı | Kırım Haber Ajansı

Kerkük Katliamında şehit edilen Türk aydınlarından bir kısmının isimlerini şöyle:

1-Emekli Albay Ata Hayrullah

2- Emekli Doktor Albay İhsan Hayrullah

3- Kasım Neftçi

4- Selahattin Avcı

5- Mehmet Avcı

6- Cahit Fahrettin

7- Osman Hıdır

8- Emel Fuat

9- Cihat Fuat

10- Nihat Fuat

11- Nurettin Aziz

12- Abdullah Beyatlı

13- İbrahim Ramazan

14- Abdulhalik İsmail

15- Hasip Ali

16- Cuma Kanber

17- Kazım Abbas Bektaş

18- Şakir Zeynel

19- Hacı Necim Muhammed

20- Enver Abbas

21- Adil Abdulhamit

22- Züheyr İzzet

23- Fethullah Yunus

24- Kemal Abdulsamet

25- Seyit Gani Nakip

Resim

ERŞAT SALİHİ: AY YILDIZ KAN AĞLADI

ITC Kerkük Milletvekili ve Irak Parlamentosu İnsan Hakları Komisyonu Başkanı Erşat Salihi, dün Kerkük Katliamı’nın 62. yıl dönümü dolayısıyla yayımladığı mesajda şu ifadelere yer verdi:

“Ay yıldız kan ağladı, Kerkük’teki Türk’ün hâline… 14 Temmuz 1959 Kerkük Katliamı şehitlerini saygı ile anıyor. Onları katleden canileri de lanetliyoruz.

Tarihin kara lekesi, 14 Temmuz Katliamı Türkçülere karşı işlenmiş en büyük katliamdır. ‘Türklerin eti bir kuruşa’ diye haykıran caniler; er, geç cezalarını aldılar. 14 Temmuz 1959 şehitlerini saygı ve rahmet ile anıyoruz…

Erşat Salihi'den Irak Türkmen Cephesi'nin kuruluş yıl dönümü bildirisi

MEHMET TÜTÜNCÜ: O KANLI GÜNÜ AYNI DUYGULARLA YAŞIYORUZ

Irak Türkmen Cephesi Türkiye Temsilcisi Mehmet Tütüncü ise katliamın yıl dönümüne ilişkin yayımladığı mesajında şunları kaydetti:

“Kerkük Katliamı’nın 62. yıl dönümünde yüreğimizi acıtan o kanlı günü, bugün yine aynı duygularla yaşıyor; vatan, millet, bayrak ve hürriyet uğruna şehadete yürüyen kahraman şehitlerimizi saygı, sevgi ve özlemle anıyorum. Ruhları şâd, mekânları cennet olsun.”