En büyük iki gezegen Jüpiter ve Satürn'ün kavuşumu gerçekleşecek

Bilim ve Teknoloji
Mehmet Berk Yaltırık
20 Aralık 2020, 22:44
Mehmet Berk Yaltırık
20 Aralık 2020, 22:44

Jüpiter ve Satürn’ün 1623’ten bu yana ilk kez birbirlerine en yakın konuma gelecekler. “Noel Yıldızı” veya “Beytüllahim” (Bethlehem) Yıldızı olarak da adlandırılan bu kavuşum dört yüz yıl sonra yeniden gerçekleşecek.

Uzay mesafesi açısından iki gezegen birbirine bu denli yakın olmayacak. Aralık gündönümü (25 Aralık, Noel) zamanı yaşanacak bu kavuşumda, Satürk Dünya’dan Aynı zamanda Aralık gündönümü günü olan büyük kavuşma tarihinde, Satürn Dünya’dan ve Jüpiter’den yaklaşık iki kat daha uzakta olacak. Bununla birlikte dünyadan bakıldığında kavuşum esnasında Jüpiter ve Satürn tek bir yıldız gibi görünecek.

ÇİFTE GEZEGEN NEDİR? BÜYÜK KAVUŞUM

Star Walk’ın 19 Aralık 2020 tarihli haberine göre her yirmi yılda bir bu iki gaz devi birbirine yaklaşıyor, bu fenomene “büyük kavuşum” deniliyor. Ancak bu yıl Jüpiter ile Satürn arasındaki görsel mesafenin son 400 yılın en küçüğü olacağı, bu yüzden uzaktan tek bir yıldızmış gibi görünecekleri aktarılıyor.

Daha önce, bu tür bir yakın kavuşum 16 Temmuz 1623’te gerçekleşti – ilk teleskopun icat edilmesinden 14 yıl sonra. O dönemde gaz devleri Güneş’e çok yakın olduğu için (dev yıldızın 13 derece doğusunda), bu yüzden pek çok insan tarafından gözlemlenmemişti. Benzer gözlemlenebilir birleşme bu tarihten önce en son 4 Mart 1226’da olmuştu.

BÜYÜK KAVUŞUM NE ZAMAN VE NASIL GÖRÜLECEK?

Uzun yıllardır beklenen büyük buluşma (çifte gezegen buluşması) 2020 kış ekinoksu başlangıcı ve en uzun gece 21 Aralık 2020 tarihinde gerçekleşecek. Büyük buluşma günbatımından hemen sonra gerçekleşmesi bekleniyor.

Bu esnada gezegenler Oğlak takımyıldızında olacaklar: parlak Jüpiter -2.0 büyüklüğünde parlayacak ve önemli ölçüde sönük Satürn 0.6 büyüklüğünde olacak. İki gezegenin 21 Aralık’tan sonra bile birbirlerine oldukça yakın kalacakları ve 2020’yi yaklaşık 1 derecelik görsel bir mesafede bitirecekleri ifade ediliyor. Çıplak gözle izlendiğinde gezegenler ilk bakışta tekmiş gibi parlayacak. Onları aynı görüş alanında ayrı ayrı görmek için bir çift dürbün gerekecek. Gezegenlerin ve muhtemelen Jüpiter’in uydularının düzgün bir görüntüsünü elde etmek için ise 200 mm’lik bir teleskop gerekiyor.

BİR SONRAKİ BÜYÜK KAVUŞUM NE ZAMAN?

Gelecek kavuşumlar 2040 ve 2060’da gerçekleşecek. Bununla birlikte, bu iki olay sırasında Jüpiter ile Satürn arasındaki minimum görsel ayrım 2020’den 1.1 derece veya 11 kat daha fazla olacak.

Bin yıldan fazla bir süre; 1600’den 2599’a kadar, Jüpiter ve Satürn’ün minimum ayrımının 0,2 dereceden az olduğu yalnızca altı büyük kavuşum bulunuyor: 1623, 1683, 2020, 2080, 2417 ve 2477.