Kazakistan'daki siyasi kriz Bitcoin'i vurdu

Bilim ve Teknoloji
Ömer Kaya
10 Ocak 2022, 22:00
Ömer Kaya
10 Ocak 2022, 22:00

Dünyada Amerika Birleşik Devletlerinin ardından Bitcoin kripto madenciliğinde ikinci sırada yer alan Kazakistan’da yaşanan siyasi krizin ardından Bitcoin ve kripto para piyasasında ciddi bir düşüş yaşandı. Bitcoin fiyatları, özellikle geçen kasım ayından bu yana düşüşteydi.

Kazakistan’da 2 Ocak 2022’de başlayan hükumet karşıtı protestoların ülkede krize neden olmasının ardından ülkede Kazakhtelecom şirketi interneti kapatmıştı. Protestocuların haberleşmesini engellemek ve provokasyon ihtimallerine karşı alınan bu eylemlerin ardından Kazakistan’daki Bitcoin kripto para madencilerinin faaliyetleri de askıda kaldı. 4 Ocak’yaki yasağın ardından Bitcoin’in küresel çapta işlem gücünün düştüğü gözlemlendi.

KAZAKİSTAN DÜNYA KRİPTO MADENCİLİĞİNDE İKİNCİ SIRADA

Kazakistan kripto para madenciliğinde dünyada ikinci sırada yer alıyor. Özellikle Çin’in madencileri yasaklaması sonrası, Kazakistan’daki kripto madenciliğinden hızlı artış oldu. Dünya çapında etkili olan Kazakistan’daki kripto madenciliği olaylardan ciddi anlamda etkilendi. Bitcoin madencilerinin üretimleri durdu.

KAZAKİSTAN’DAKİ KRİZİN ARDINDAN BITCOIN MADENCİLİĞİ AĞININ YÜZDE 15’İ DURDU

Dijital para şirketi Foundry’den Kevin Zhang’ın verdiği bilgeye göre, Kazakistan’daki Bitcoin madencilerinin internet erişimlerinin kesilmesi dünya Bitcoin madenciliği ağının yüzde 15’inin devre dışı kalmasına yol açtı. Bitcoin piyasalarındaki son duruma ait grafik şöyle:

Kazakistan’daki bu kaosun ve Fed’in Mart ayında faiz artırımı sinyali vermesinin etkisi ile Bitcoin fiyatı yüzde 2,67 düşüşle 41 bin 638,16 dolar seviyesine kadar indi. Bitcoin ve diğer madencilikle serbest bırakılan kripto para birimleri, bilgisayarlarda çözülen problemlerle çıkarılmaktadır. Kripto madencileri, bilgisayar yazımlarıyla bu işlemi yapmaktadır.

Kazakistan'da Bitcoin ve diğer kripto paralara komple yasak geliyor

SİYASİ KRİZLERLE ÇALKALANAN KAZAKİSTAN’DA GÜN GÜN NELER YAŞANDI?

Kazakistan’ın Mangıstav eyaletinde 2 Ocak 2022 tarihinde akaryakıt fiyatlarındaki artan zam nedeniyle başlayan protestolar ülke geneline hızla yayıldı. Almata’da da başlayan gösteriler, ülke genelinde hükumet karşıtı protestolara dönüştü. Ülkede protestolar hükümetin istifasına rağmen devam ederken, göstericiler, kurucu Cumhurbaşkanı Nazarbayev’in dokunulmazlığının kaldırılmasını talep ediyor. Cumhurbaşkanı Tokayev, halkı sabır ve itidale davet ederken, Kazakistan Ankara Büyükelçisi Abzal Saparbekulı da, ülkedeki son durum hakkında bilgi notu paylaştı. Öte yandan, Kazak medyası, Almata’da göstericilerin belediye binasını ele geçirdiğini bildirdi.

Kazakistan genelinde protestolar devam ederken, Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev 5 Ocak 2022’de ulusa sesleniş konuşması yaptı. Tokayev, bugünden itibaren Kazakistan Güvenlik Konseyi başkanı olarak göreve başladığını duyurdu. Bu görevi, ülkede Kazakistan’ın kurucu Cumhurbaşkanı Nazarbayev yürütüyordu. Ülkede protestocular, Almata ve Aktöbe’deki belediye binalarını ele geçirdi. Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, başkent Nur Sultan’da 5 Ocak 2022 saat 16:00’dan itibaren olağanüstü hal ilan edilen kararı imzaladı. Sokağa çıkma yasağı başkentte 23:00 – 07:00 saatleri arasında geçerli olacak. Olağanüstü hal 19 Ocak gece yarısına kadar yürürlükte kalacak. Kazakistan’da 5 Ocak 2022 itibarıyla tüm yurtta OHAL ilan edildi. Kazakistan kolluk güçlerinin göstericilere müdahale edeceği bildirildi.

İtalya medyası da Kazakistan'daki olayları Türkiye'ye bağladı - Yeni Şafak



6 Ocak 2022 gece erken saatlerde Almata’da Kazakistan kolluk güçleri, yoğun “terörle mücadele” operasyonuna başladı. Ülkede, göstericilerin çoğu etkisiz hale getirildi. Bununla eş zamanlı olarak, Kazakistan Cumhurbaşkanı Tokayev, Rusya’nın başını çektiği askeri müdahale gücü yetkisi olan Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü’nden yardım istedi. Öte yandan, Kazakistan’a Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü’nü davet ederek, Rus ordusunun Kazakistan’a girmesine izin veren Kazakistan Cumhurbaşkanı Tokayev, ayaklanmalardan yurt dışında eğitilen bir dizi terörist grupları sorumlu tuttu. Kremlin, Rusya ve Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü kapsamında Kazakistan’a Rus ordusunu sokacak. Bu kapsamda, ülkenin kuzeyindeki etnik Rusların durumu da merak konusu.

Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, 7 Ocak 2022’de Kazakistan’daki son durumu değerlendirmek üzere ulusa sesleniş konuşması yaparak ülkede en yüksek muhalefetin olduğu Almata şehrinde 20 bin “terörist” bulunduğu dile getirdi ve orduya “vur emri” verdiğini kaydetti. Yine 7 Ocak’ta Kazakistan’daki Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü silahlı güçleri başına Rus Korgeneral Andrey Serdyukov’un getirildiği öğrenildi. Serdyukov, Rusya’nın Şubat 2014’te başlattığı Kırım’ı işgal etme operasyonunu yönetmesi ve 2019 yılında da Suriye’deki Rus birliklerinin komutanlığını yapmasıyla tanınıyor. Serdyukov’un Kırım ve Suriye dışında daha önceki dönemlerde Yugoslavya ve Çeçenistan’daki çeşitli bölgelerdeki operasyonlarda tecrübeli olduğu biliniyor.

8 Ocak 2022 itibarıyla, Kazakistan’ın eski devlet başkanı Nursultan Nazarbayev’in iddiaların aksine ülkeyi terk etmediği, başkent Nursultan’da bulunduğu Nazarbayev’in sözcüsü Aydos Ukibay tarafından duyurulurken, yine aynı tarihte Belarus tarafından, Nazarbayev’in Belarus Cumhurbaşkanı Aleksandr Lukaşenko ile telefonda görüştüğü kaydedildi. Yine 8 Ocak 2022’de Kazakistan Ulusal Güvenlik Komitesi’nin daha önce 6 Ocak 2022’de Ulusal Güvenlik Komitesi Başkanı görevinden alınan Karim Masimov hakkında, Kazakistan Cumhuriyeti Ceza Kanunu’nun devlete ihanet maddesine dayanılarak soruşturma başlattığı duyuruldu.

Kazakistan Ulusal Güvenlik Komitesi tarafından 8 Ocak 2022’de yayımlanan açıklamada, söz konusu suçu işlediği şüphesiyle Masimov’un gözaltına alındığı, Masimov’un ve yine soruşturma çerçevesinde gözaltına alınan başka kişilerin, hep birlikte geçici tutuklama merkezine yerleştirildiği açıklandı. Yine 8 Ocak’ta Cumhurbaşkanlığı Basın Sözcüsü Berik Uali, Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev’in bazı bölgelerdeki trajik ölümlerle bağlantılı olarak 10 Ocak 2022’yi ulusal yas günü ilan etmeye karar verdiğini duyurdu. Son resmi rakamlara göre yaşanan olaylarda 18’i güvenlik güçleri mensubu olmak üzere 44 kişinin hayatını kaybettiği, resmi olmayan verilere göre ölü sayısının çok daha fazla olabileceği ifade ediliyor. Olaylarda 4 bin 400’ü aşkın kişi gözaltına alındı.