76. yıldönümünde Doğu Türkistan Milli Ordusu'nun kuruluşu

Güncel
Ömer Cihad Kaya
08 Nisan 2021, 14:23
Ömer Cihad Kaya
08 Nisan 2021, 14:23

Doğu Türkistan’da Çin’in soykırıma varan insan hakları ihlallerini Avrupa’nın göbeğindeki Amsterdam’da tek başına duyuran Uygur Türkü Abdürrahim Gheni Uygur, Doğu Türkistan Millî Ordusu’nun kuruluşunun 76. yıl dönümü anısında açıklama yayımladı.

Doğu Türkistanlı Abdurehim Gheni, Hollanda’nın Amsterdam kentindeki Dam Meydanı’nda iki seneyi aşkındır Doğu Türkistan’daki sistematik baskı ve asimilasyon politikalarına ve yaşanan insan hakları ihlallerine karşı protesto gösterisi yapıyor. Uygur aktivist, Doğu Türkistan Milli Ordusu’nun kuruluş yıl dönümünü hatırlatarak; bugünün Doğu Türkistan halkı için milli bir gurur günü olduğunu dile getirdi.

DOĞU TÜRKİSTAN MİLLİ ORDUSUNUN 76. KURULUŞ YIL DÖNÜMÜ

8 Nisan 1945’te Gulca’da Doğu Türkistan Millî Ordusu kuruldu. Sheng Shicai ve Milliyetçi Çin rejimine karşı gizli bir örgütlenme olan Gulca Kurtuluş Örgütü kuruldu. İlihan Töre örgütün başkanı olarak seçildi. Uygur aktivist, Doğu Türkistan Milli Ordusu’nun kuruluşuna ilişkin QHA’ya yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

“Bu ordu yeni kurulmasına rağmen vatanı düşman işgalinden kurtarma iradesi yüksek ve cengâver bir ordu olduğundan çok kısa bir sürede kuzeydeki üç ili de Çin istilasından kurtardı ve Çin ordusunun en sağlam savunma hattı, Çin rejiminin Doğu Türkistan’daki politik merkezi Ürümçi’nin en sağlam savunma duvarı olarak bilinen Şiho ve Cing savunma hatlarını imha edip Ürümçi’ye doğru ilerledi. Ürümçi’ye 150 kilometrelik mesafede olan Manas ırmağının kenarına gelen ordu ırmağı geçerek taarruza geçmek için emir bekledi. Aynı zamanda Güney harekat orduları oluşturularak Tanrı Dağlarının güneyine doğru düşman işgalinden kurtarma harekatları başlatıldı. Düzenli ordu stratejik öneme sahip Bay ve Onsu ilçelerini düşman işgalinden kurtardı ve Çin  askerleri Aksu şehir surları içinde muhasaraya alındı. Diğer bölgelerdeki silahlı örgütler de peşi sıra kendi bölgelerindeki Çin rejim ordularını etkisiz hale getirdiler. Çin ordusunun büyük bir kısmı şehir surları içine hapsedilmiş oldu.

Tam da bu sıralarda, 2. Dünya Savaşı henüz sona erdiğinden Milliyetçi Çin rejim lideri Jiang Jieshi ABD Başkanı Roosevelt aracılığı ile Stalin ile irtibata geçerek Moğolistan’ın bağımsızlığını tanıma,  Lvshun ve Dalian limanlarının Sovyetlere kiralanması ve buralarda Sovyetlerin asker bulundurmasına izin verme, Kuzeydoğu Çin’de demir yol yapma yetkisini verme gibi konularda taviz verme koşuluyla Doğu Türkistan’ın Çin hudutları içerisinde kalması için anlaştılar. Anlaşma sonucu Sovyetler, Doğu Türkistan’dan tüm askerî danışman ve elemanlarını geri çağırmakla kalmayıp silah, teçhizat ve mühimmat satışını da durdurdu. Üstelik Doğu Türkistan hükumetini Milliyetçi Çin rejimi ile masaya oturmaya zorladı.

Birkaç aylık çetin geçen görüşmeler sonucu 1946 yılının Nisan ayında taraflar arasında “11 Maddelik  Antlaşma” imzalanarak Doğu Türkistan Cumhuriyeti hükumetinin adı kaldırıldı ve yerine koalisyon hükumeti kuruldu. Doğu Türkistan Millî Ordusunun mevcudu azaltılıp 6 alay olarak yeniden düzenlendi. Güneyde ayaklanan on binlerce silahlı örgüt üyesi silahlarını teslim ederek evlerine döndüler. Ancak Milliyetçi Çin rejimi antlaşmayı ihlal ettiği için koalisyon hükumeti dağıldı ve Doğu Türkistan vekilleri 1947 yılının Ağustos ayında Ürümçi’den Gulca’ya döndüler. Akabinde ordu mevcudunu yeniden arttırarak 5 atlı alay, 3 piyade alayı ve 1 atlı taburdan oluşan 30 bin kişilik daha mükemmel bir ordu kurdular.

DOĞU TÜRKİSTAN HALKININ MİLLİ ORDU MÜCADELESİ, ÇİN VE SOYVETLER BİRLİĞİ TARAFINDAN ENGELLENDİ

Bir çok savaş sonucunda Çin komünistleri Milliyetçi Çin rejimini yenerek onları Tayvan’a çekilmeye mecbur etti ve 1 Ekim 1949 tarihinde komünist Çin Halk Cumhuriyeti kuruldu. 20 Ekim 1949 tarihi itibariyle işgalci Çin komünist ordusu Sovyetler Birliği’nin destekleriyle Doğu Türkistan’ı istila etti. 20 Ocak 1950 tarihinde ise Doğu Türkistan Millî Ordusu istilacı Çin komünistleri tarafından Çin ordusunun 5. kolordusu olarak yeniden düzenlendi ve Çin ordusuna dahil edildi. 1955 yılına gelince tamamen ortadan kaldırıldı. Doğu Türkistan’daki Uygur, Kazak vb. tüm halkların gururunun sembolü olan ve milletimizin kalbinde sonsuza kadar silinmez derin izler bırakan Doğu Türkistan Cumhuriyeti ve baş tacımız Millî Ordu’muz nihayet işgalci Çin komünistleri tarafından yok edildi ve Doğu Türkistan işgalci Çin’e bağımlı hale geldi.

DİNİ, ETNİK VE SİYASİ BASKILARIN MERKEZİ: DOĞU TÜRKİSTAN

Çin hükumetinin sistematik baskı ve asimilasyonlar ile dini, etnik, kültürel ve siyasal anlamda “soykırıma” varan faaliyetleri, her geçen gün dünya kamuoyunun daha çok gündemine geliyor.ABD Dışişleri Bakanlığının açıkladığı verilere göre Doğu Türkistan’da yaklaşık 2 milyona yakın Uygur Türkü ve diğer azınlıklara mensup Müslümanlar, eğitim adı altında zorla toplama kamplarında tutulmakta.

Etnik ve kültürel ayrımcılığa ve insan hakları ihlallerine maruz kalan Doğu Türkistanlılar, ucuz iş gücü olarak Çinli şirketlerde çalıştırılıyor. Öte yandan, Birleşmiş Milletlerin resmi verilerine göre ise, Pekin idaresinin kültürel soykırım uyguladığı Doğu Türkistan’daki toplama kamplarında 1 milyondan fazla Uygur Türkünü zorla tutuyor. Farklı kaynaklarda cezaevleri ile gözaltı merkezlerinde tutulanlarla birlikte bu rakamın 3-4 milyon arasında olduğu tahmin ediliyor.

Çin hükumeti, dünya kamuoyundan toplama kampındaki Uygur Türklerinin durumuna dair tüm verileri gizlemektedir. Ancak, ABD Dışişleri Bakanlığı verilerine göre 2 milyonu aşkın Doğu Türkistanlı toplama kamplarında zorla tutuluyor. Çin Komünist Partisinin sistematik baskı ve şiddet politikalarına maruz kalan Uygur Türkü ve azınlıklar, birçok hak ihlali ile karşı karşıya kalmaktadır.