Beş yıl önce bugün: Kırım’da silahların gölgesinde sözde referandum

16 Mart 2019, 09:54

16 Mart 2014 tarihinde işgal altındaki Kırım’da, kamuflajlı Rus askerlerinin tarassutu altında düzenlenen göstermelik referandumun ardından düşük katılıma karşın yarımada silah zoruyla Rusya yönetimine girdi. İşgalci Rusya sözde referandumu yasa dışı hamlesini meşrulaştırmak amacıyla düzenledi.

Rus silahlarının namlusu altında gerçekleştirilen sözde referandum Rusya tarafından “Kırım sakinlerinin iradesini tecelli etmesi” olarak adlandırılıyor. Moskova tarafından tüm düzeylerde yerel yasalara ve uluslararası uygulamaya göre yapıldığı savunuluyor.

Sözde referandum daha yapılmazken Ukrayna, oy kullanımını yasa dışı ve Anayasaya aykırı olarak kabul etti. 15 Mart 2014 tarihinde Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi, sözde referandumu “geçersiz” olarak ilan edilmesini öngören kararı inceledi. Ancak karar, Rusya tarafından bloke edildi. Venedik Komisyonu, Avrupa Birliği ve ABD, yasa dışı olarak yapılan sözde referanduma karşı çıktı, Kırım Tatarları boykot etti.
 
Buna rağmen 16 Mart 2014 tarihinde saat 8.00’de işgal edilen Kırım’da 1205 seçim bölgesi açıldı. Seçim bölgeleri açılır açılmaz sosyal ağlarda sözde oylama sırasında yer alan ihlallere ilişkin bilgiler paylaşılmaya başlandı. Rusya vatandaşları dahil isteyen herkese çok sayıda oy pusulası verildi.

Sözde yönetimin kontrolü altında bulunan “Krıminform” haber ajansı, sözde referanduma katılımın yüzde 80 olduğunu ileri sürdü. Sandıkların açılması ve oyların sayılması sırasında medya temsilcilerinin bulunması yasaklandı. Birçok gazeteci, seçim bölgesinden kovuldu.

Sandıkların kapatılmasından 15 dakika sonra sözde referandumun ilk sonuçlarına ilişkin ilk tahminler paylaşıldı. Bu tahminlere göre seçmenlerin yüzde 93’ü “Kırım’ın Rusya’ya bağlanması için” oy kullanırken, yüzde 7’si yarımadanın Ukrayna’ya bağlı özerklik statüsü için oy verdi.

Kırım Tatar halkının milli lideri Mustafa Abdülcemil Kırımoğlu, FSB gizli raporlarına dayanarak sözde referanduma gerçek katılım oranının yüzde %34,2 civarında olduğunu, Kırım Tatarlarının yüzde 99’unun oy kullanmadığını bildirdi.

Kırım'ın işgali
sözde referandum
Bunlara da bakın: