Azerbaycan Türkü akademisyen, 27 yıl sonra kurtarılan memleketi Zengilan'ı anlattı

27 Ekim 2020, 21:14

Ayyıldız Huri KAPTAN / QHA Ankara

Azerbaycan ordusunun, Ermenistan işgali altındaki topraklarını kurtarmak için başlattığı operasyon tüm hızıyla devam ederken, kurtarılan bölgelerde yaklaşık 30 yılın ardından kazanılan azadlık gururu ve sevinci yaşanıyor… Azerbaycan Türkü akademisyen ve köşe yazarı Dr. Elnur Paşa, 27 yıl sonra kurtarılan memleketi Zengilan’daki gelişmelere dair duygularını Kırım Haber Ajansı ile (QHA) paylaştı.

Azerbaycan ordusu, Ermeni işgali altındaki topraklarını kurtarmak için Dağlık Karabağ’da 27 Eylül 2020’de başlattığı operasyon ile 3 kent merkezi, 3 kasaba ve 150 civarında köy ile bazı önemli tepeleri kurtarmıştı. Son olarak 25 Ekim’de Azerbaycan ordusu tarafından Ermenistan sınırında bulunan, 31 Ağustos 1993’te işgal edilen Gubadlı kenti ile Güney Azerbaycan sınırında bulunan Zengilan ve Cebrail illeri ile bazı köyleri işgalden kurtarıldı.

Azerbaycan ordusunun kurtardığı yerlerden Güney Azerbaycan sınırında bulunan Zengilan rayonunun Mincivan kasabasında doğan Azerbaycan Türkü akademisyen ve köşe yazarı Dr. Elnur Paşa, 27 yıl sonra kurtarılan bölgedeki gelişmelere ilişkin düşüncelerini QHA’ya anlattı. Elnur Paşa ayrıca, QHA’nın bölge gündemine dair sorularını yanıtladı.

“ERMENİSTAN’IN ÇOCUK ASKER KULLANIMI, OLASI BİR PROVOKASYON”

Zengilan’ın kurtarılmasının aynı zamanda Güney Azerbaycan için de bir moral kaynağı olduğuna değinen Elnur Paşa, Ermenistan’ın çocuk asker kullanımıyla gündem olmasına dair çarpıcı açıklamalarda bulundu. Paşa, Ermenistan’ın çocuk askerler ile yapacağı bir provokasyona hazırlıklı olunması gerektiğine de dikkat çekti…

QHA’nın Elnur Paşa ile gerçekleştirdiği röportajın tamamı:

Doğdunuz yer Zengilan 27 yıl sonra kurtarılarak özgürlüğüne kavuştu. Ne hissediyorsunuz?

27 yıl sonra doğduğumuz köye, kasabaya ulaştık. Bunun sevincini mutluluğunu anlatmak için hiçbir kelime yeterli değil. Sevinçliyiz ve gururluyuz. İnşallah Karabağ’ın tamamını işgalden kurtararak geri alacağız.

Zengilan stratejik olarak nasıl bir bölge? Coğrafi konum olarak nerededir?

Kurtarılan yerlerden Zengilan, stratejik olarak İran denilen ülkenin Güney Azerbaycan bölgesinin sınır bölgesidir. Bu anlamda buranın kurtarılışı aynı zamanda Güney Azerbaycan için de bir moral kaynağı oldu. Bu yönüyle önemlidir. Sosyal medyaya da yansıyan ve gündem olan Güney Azerbaycanlıların Azerbaycan ordusunu coşkuyla selamladığı, alkışladığı bu kurtarılan bölgedir.


İlgili haber: Ermeni işgalinden topraklarını kurtaran Azerbaycanlıların Güney-Kuzey özlemi!

Bölgedeki son durum nedir?

Her şeyden önemlisi bölgede inanılmaz bir sevinç var. Bunun yanında bölgede güvenliğin tesisi için bir mayın temizleme operasyonu yapılabilir. Arka cephenin de sağlama alındıktan ve tüm bölge tamamen kurtarıldıktan sonra toprakların asıl sahipleriyle buluşturulması, onların yerleştirilmesi gerçekleştirilebilir.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Hikmet Hacıyev, Ermenistan’ın, Azerbaycan’a karşı çocuk askerleri kullanarak savaş suçu işlemeye başladığını duyurdu. Bununla ilgili neler düşünüyorsunuz?

Bu uluslararası hukukun tamamen çiğnendiğinin göstergesidir. Aynı zamanda da Ermenistan’ın tükenmişliğinin, acizliğinin kanıtıdır. Diğer taraftan; bir provokasyonun zemininin hazırlanması anlamına da gelmektedir. Çünkü bu çocuklar ölünce cesetlerini kendilerinin yapmakta olduğu gibi dünyaya, “Bakın bunu Türk askerleri yaptı, Türkler çocuklarımızı katlediyor” diye servis etmelerine, bu pozları vermelerine hazırlıklı olmak gerekmektedir. Örneğin sosyal medyada çok yaygın bir video mevcut. Orada Ermeniler kendi askerlerini kepçeyle toplu mezarlara gömmekteler. Bunu ilerde Türkler bize böyle yapıyor diye yaymaları da çok olası. Kısacası bu sergilenenlerin arkasında başlıca tükenmişlik, çocuklara kadar düşmüşlük hem de benzer bir provokasyonun hazırlığı yatmaktadır. Bu acizlik ve sinsiliktir.

İlgili haber: Ermenistan’ın saldırılarıyla katledilen sivillerin sayısı açıklandı!

DR. ELNUR PAŞA KİMDİR?

Azerbaycan Türkü akademisyen ve köşe yazarı Dr. Elnur Paşa, 2019 yılından bu yana Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi, İİBF, Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi olarak görev yapmaktadır. Dr. Elnur Paşa aynı zamanda Türkgün gazetesi köşe yazarıdır.

Azerbaycan Türkü akademisyen, üniversite lisans öğrenimini 1999-2003 yıllarında Azerbaycan Bakü’de Western Üniversitesi Siyasal Bilgiler bölümünde tamamladı.
Yüksek Lisans eğitimini de Uluslararası İlişkiler alanında Azerbaycan Cumhurbaşkanı Yanında Devlet Yönetimi Akademisi’nde tamamladı. Doktora çalışmasını ise 2007-2012 yıllarında Uluslararası İlişkiler alanında Gazi Üniversitesi’nde tamamladı.
Dr. Elnur Paşa’nın “Bağımsızlık Sonrası Azerbaycan’da Yeni Demografik Durum” ve “Etnik Gruplar, Orta Asya-Güney Kafkasya Siyasi Gelişmeler” adlı iki kitabının yanı sıra çok sayıda akademik çalışma ve bilimsel yayını vardır.

Azerbaycan Türkü akademisyen Elnur Paşa’nın 27 Ekim 2018 tarihinde köşe yazarı olduğu Türkgün gazetesi için ele aldığı “Zengilan”başlıklı yazısı ise şöyle:

ZENGİLAN

“Nereden ve nasıl başlayacağımı bilmiyorum. Belki de hayatımın en zor yazısı olacak, kolay olmayacak anlatacaklarım. Geçmişimi ve ait olduğum yeri anlatacağım; Zengilan’ı anlatacağım. En azından deneyeceğim, affınıza sığınarak. Ama ilk önce bu cesaretimden dolayı bütün Zengilanlılardan, özellikle orada şehit düşenlerden özür dilerim.

Zengilan doğduğum yerdir. Şu an ermeniler tarafından işgal altında. Bir bilseniz ne kadar zor geliyor bu cümleyi kurmak… ‘doğduğum yer işgal altında.’ Topraklarımızla beraber birçok şeyi kaybettik. Evimiz, kasabamız, şehrimizle birlikte çocukluğumuzu da kaybettik. Yani bize ait olan tüm şeyleri… Cansız hatıra sayılan fotoğraflarımız bile yok. İşgal altında kalan sadece toprağımız olmadı ne yazık ki…

Zengilan doğduğum yerdir, 81 köyü ve 1 kasabası ile tarihi ve medeni abideleri içinde barındıran, zengin çınar ormanlarına sahip olan doğa harikası bir Azerbaycan toprağıdır. Biz de işte bu güzel yurtta, Zengilan şehrine bağlı Mincivan kasabasında yaşıyorduk. Büyük bir istasyonu olan kasaba çocuklarıydık, ‘Bu yerlerde trenler doğudan batıya, batıdan doğuya gider gelir… gider gelirdi…’ 1993’ten sonra buralardan tren geçmez oldu. Zengilan işgal edilen son Azerbaycan toprağıydı. Bağımsızlığın tadını çıkarmadan, kavrayamadan savaş yaşanıyordu bölgede. Değerlerse savaşa bakmazdı, her zaman değerdi ve değerliydi, hatta her zamankinden daha çok… Bayrağımız çok yerlerde yaygın değildi, kolay kolay rastlanamazdı. Gördüğümüzde de hayranlıkla bakardık. Onun en çok yakıştığı yerlerden biri de Milli Ordumuzun askerlerinin kollarıydı. Onlar yeni oluşmuş ordunun askerleri, – dayı, amca, komşu – dediğimiz büyüklerimizdi.

Oyunlarımız bile savaş oyunuydu, ceplerinden kurşun ve kovan çıkardı çocukların. Savaş sıradanlaşmıştı; çatışma ve bomba seslerine alışmıştık. Kimse savaş var diye günlük işini aksatmıyordu, hayat bir şekilde devam etmeliydi. Ne garip ki, savaşla büyüyen çocuklar eğitimde başarılıydılar. Bunlardan biri de Sadık Süleymanov’du. 10 yaşındaydı. Atılan topun mermilerinden biri küçük Sadık’ın bedenini tanınmaz hale getirdi, şehit oldu. Umutları ve hayalleri yarım kaldı. Savaşta çocuk olmak… Zordu…

Sücaet İskenderova, toprak uğrunda canını feda eden yüzlerce Azerbaycan kızından biriydi. İzin verilseydi asker kardeşleriyle beraber savaşırdı. Ona bir şey olmasına cephedeki kardeşleri müsaade etmedi. Fakat Sücaet vazgeçmedi, bir şey yapmalıydı. Cephe hattına günlük sıcak yemek ve gıda götürmeye karar verdi. Ve askerlere sıcak yemek götürdüğü günlerin birinde başından vurularak şehit edildi. Savaşta kadın olmak… Zordu…

Vügar’ı tanırdım, Bağırov Vügar Novruz oğlu… Bakü’de Petrol Akademisini kazanmıştı. Savaş başladığı zaman üniversitenin birinci sınıfındaydı. Kendine yediremedi, toprak dardayken eğitimi düşünemezdi. ‘Savaştan sonra nasipse’ deyip silahına sarıldı. Savaş zamanı kayboldu, kendisinden haber alınamadı. Yaşayıp yaşamadığına dair haber alınamadığından dolayı kendisine şehitlik statüsü verildi. Savaşta öğrenci olmak… Zordu…

Kasabada, yol kenarında askeri bir araç durmuştu. Askeri üniforma giyen bu kişiyi tanıdığım için kendisine doğru yaklaştım. Fırsat bu fırsat. Üniformasının koluna dikilen bayraktan ben de isteyecektim. Nadir Amca arabanın tamiriyle uğraşıyordu. ‘Ne yapacaksın?’ diye sordu. ‘Üzerimde taşıyacağım.’ dedim. Gülümseyerek aracın içine girdi, içerden küçük bir bayrak alıp bana uzattı. İlk defa bayrağımıza dokundum. Bizim bayrağımız… Hem de askerlerin koluna dikilen bayrak. Onu bana hediye eden insan – Nadir Feyziyev ise birkaç ay sonra şehit oldu. Hayalimdeyse hep o gülümsemesi kaldı.

Ardı ardına Karabağ topraklarını işgal eden ermeniler Ekim ayında Zengilan’ı da işgal etti. İnsanlar ne yapacağını bilmiyordu. İkinci bir Hocalı yaşanacaktı. Ablukadan tek çıkış yolu olarak Araz (Aras) nehri üzerinden İran kalmıştı. Arkalarında eli silahlı ermeniler, önlerinde Araz. Arazınsa suyu soğuk ve derindi. İnsanlar sel gibi suya aktı ki bir an önce canlarını kurtarsınlar. Kurtulanlar da oldu boğulanlar da. O günlerde doğan çocuklara Araz ismi verildi. Haftalarca Araz’ın kıyısında çadır kurup yaşadılar. Kışın soğuklarında, yazın sıcaklarında trenlerde yaşadılar. Bir kısmı başka şehirlere, bir kısmı da Bakü’ye göç etti. Kimisi de yüreğindeki hasretle bu dünyadan göçtü.

Karabağ savaşı zamanında bu yurt 250’ye yakın şehit vermiş, 300’e yakın evladı ise sakat kalmış, yara almıştır. 25 yıldır Zengilan işgal altında, o gün doğan Araz’lar 25 yaşında… Eski bir yazıda söylendiği gibi;
‘…ben bugün yaşayan insanları azizlemekten daha çok bu dünyadan göçenleri yad etmeyi tercih ettim.”

AZERBAYCAN İŞGAL ALTINDAKİ TOPRAKLARI KURTARMAYA DEVAM EDİYOR

Azerbaycan, 27 Eylül 2020’de başlatılan harekat kapsamında, cephede kontrolü elinde tutarak şu ana kadar çok yüksek ve stratejik öneme sahip dağlık bölgeler de dahil olmak üzere şehir, kasaba ve köyleri bir bir işgalci güçlerden temizliyor. Ermenistan, Azerbaycan’ın 27 Eylül’den bu yana Karabağ’daki ilerleyişine karşı verdiği kayıpları, emekli ya da profesyonel olmayan şahısları silah altına almakta bulduğu öğrenildi.

Dağlık Karabağ’da Azerbaycan ordusuna karşı ağır kayıplar veren ve Azerbaycan’ın sivil yerleşim birimlerine saldıran Ermenistan’ın Karabağ’da savaşacak asker bulamaması dikkat çekiyor.

ŞU ANA KADAR İŞGALDEN KURTARILAN BÖLGELER

Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri, işgal altındaki topraklarını kurtarmak için başlattığı harekât kapsamında bugüne kadar Füzuli ve Cebrail şehrini, Şugovuşan ve Hadrut kasabasını ve Karahanbeyli, Aşağı Seyitahmetli, Mehdili, Aşağı Maralyan, Kuycak, Kend Horadiz, Çakırlı, Büyük Mercanlı, Şeybey, Taliş, Karkulu, Şükürbeyli, Yukarı Maralyan, Cereken, Daşkesen, Horovlu, Dejan, Mahmutlu, Caferabat, Papı köyleri olmak üzere toplamda 22 yerleşim yerinde kontrolü ele aldı. Azerbaycan, 5 Ekim 2020 tarihinde Cebrayıl ilinin (rayonunun) Şıhali Ağalı, Sarıcalı ve Mezre köylerin de işgalden kurtardı.
Azerbaycan’ın Dağlık Karabağ’da Ermeni işgalinden kurtardığı diğer köyleri ise 14 ve 15 Ekim’de Cumhurbaşkanı İlham Aliyev duyurdu. 14 Ekim 2020 tarihinde; Fuzuli ilinin Karadağlı, Hatunbulak, Karakollu, Hocavend ilinin Bulutan, Melikcanlı, Kemertük, Teke, Tağaser köylerini işgalden kurtarıldığı kaydedildi. Azerbaycan ordusu, 15 Ekim 2020 tarihinde ise, Fuzuli ilinin Arış, Cebrail ilinin Doşulu, Hocavend ilinin Edişe, Düdükçü, Edilli, Çiraguz köylerini işgalden kurtardı. Azerbaycan ordusu, 16 Ekim 2020 tarihinde, Hocavend ilinin Hırmancık, Akbulak ve Ahullu köylerini işgalden kurtardı.


Azerbaycan ordusu, 17 Ekim 2020 tarihinde stratejik anlamda önemli olan Füzuli şehrinin işgalden kurtarıldığını açıkladı. Ayrıca, Fuzuli’nin Koçahmetli, Çimen, Cuvarlı, Pirahmetli, Musabeyli, Işıklı ve Dedeli köyleri de Ermeni işgalinden kurtarıldı.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, 19 Ekim’de Azerbaycan ordusunun 13 köyü daha Ermenistan’ın işgalinden kurtardığını açıkladı. Cebrayıl iline bağlı bu köyler; Soltanlı, Emirvarlı, Maşanlı, Hasanlı, Alikeyhanlı, Kumlak, Hacılı, Göyerçinveyselli, Niyazgullar, Keçel Memmedli, Şahvelli, Hacı İsmayıllı ve İsaklı.
Azerbaycan’ın Dağlık Karabağ’daki topraklarını Ermenistan işgalinden kurtarmak için 27 Eylül 2020’de başlattığı kara harekatı kararlılıkla sürerken Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, başlatılan harekat kapsamında, 21 Ekim tarihinde Azerbaycan ordusunun Fuzuli ilçesine bağlı 3 köyü, Cebrayıl ilçesine bağlı 5 köyü, Minjivan kasabasını ve Zengilan ilçesine bağlı 13 köyünü kurtardığını duyurdu.


Azerbaycan Savunma Bakanlığından yapılan açıklamaya göre Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, 21 Ekim’de resmi Twitter sayfasında kurtarılan yerleşim yerlerinin isimlerini açıkladı.
Aliyev, Azerbaycan ordusunun kurtardığı yerleşim yerlerini şöyle aktardı:
“Fuzuli bölgesi: Gejagözlü, Aşağı Seyidahmedli, Zargar köyleri.
Cebrayıl ilçesi: Balyand, Papi, Tulus, Hajili, Tinli köyleri.
Zangilan ilçesi: Minjivan yerleşimi, Khurama, Khumarli, Sarı, Babaylı, Üçüncü Ağalı, Hacallı, Girah Muşlan, Udgün, Turabad, İçeri Muşlan, Malikli, Cihangirbeyli, Baharlı köyleri.”
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, 23 Ekim 2020’de Azerbaycan ordusunun 13 köyü bugün işgalden kurtardığı açıkladı. Aliyev konu ile ilgili sosyal medyadan yaptığı açıklamada, “Muzaffer Azerbaycan ordusu; Hocavend rayonunun Dolanar, Bünyadlı köylerini, Cebrayıl rayonunun Dağ Tumas, Nüsüs, Halefli, Minbaşılı, Veyselli, Zengilan rayonunun Venedli, Mirzahasanlı, Kubadlı rayonunun Zilanlı, Kürd Mahrızlı, Muğanlı ve Alakurşak köyleri işgalden kurtarılmıştır. Azerbaycan ordusuna sevgiler! Karabağ Azerbaycan’dır!” diye kaydetti.

Azerbaycan ordusu, Ermeni işgali altındaki topraklarını kurtarmak için Dağlık Karabağ’da 27 Eylül’de başladığı operasyon ile 3 kent merkezi, 3 kasaba ve 150 civarında köy ile bazı önemli tepeleri Ermenistan’ın işgalinden kurtarmıştı. Son olarak, Azerbaycan ordusu tarafından Ermenistan sınırında bulunan 31 Ağustos 1993’te işgal edilen Gubadlı kenti 25 Ekim’de işgalden temizlendi.

Azerbaycan’da işgalden kurtarılan bölgeleri anbean paylaşan canlı bir haritanın bulunduğu internet sitesi oluşturuldu.
Azerbaycan’da, dünya kamuoyunun kilitlendiği Azerbaycan-Ermenistan çatışmasıyla ilgili durumu gösteren canlı bir harita kuruldu. Azerbaycan ordusunun ilerleyişinin ve Ermeni işgalinden kurtarılan bölgelerin canlı canlı gösterildiği internet sitesine, “https://haranialdiq.com (Nereyi Aldık)” ismi verildi.
Söz konusu girişim, Azerbaycanlı girişimci Rufad Mammadli tarafından meydana getirildi.

Azerbaycan-Ermenistan çatışması ve Karabağ sürecine ilişkin benzer haberlere ulaşmak için:
Azerbaycan ordusu Zengilan’ı işgalden kurtardı

Cephede kontrol alanını artıran Azerbaycan ordusu, topraklarını geri almaya devam ediyor

Azerbaycan’ın işgalden kurtardığı bölgeleri gösteren canlı harita oluşturuldu

Azerbaycan ordusu 13 köyü daha işgalden kurtardı!

Cumhurbaşkanı Aliyev, Azerbaycan ordusunun kurtardığı 21 köyü daha açıkladı

Ermenistan, Azerbaycan’ın üç kentine daha balistik füze ile saldırdı

Memleketinin işgalden kurtuluş haberini veren Azerbaycanlı spikerin duygu dolu anları


Azerbaycan
Elnur Paşa
zengilan
Bunlara da bakın: